تحلیل روایت ابی‌بصیر مبنی بر عدم بطلان خون مسلمان

نویسندگان

1 استادیار پردیس فارابی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jorr.2014.36765
چکیده

گرچه در قتل عمد، گرفتن دیه از قاتل منوط به رضایت او و ولیّ دم است (یعنی دیه، تصالحی است)، در روایت ابی‌بصیر دربارۀ قاتل عمدی که فرار کرده و به او دسترسی نیست، به گرفتن دیه از اموالش و در مرحلۀ بعد از اقارب او و در نهایت از بیت‌المال حکم شده است. دربارۀ این روایات سؤالات متعددی مطرح شده، مثل اینکه آیا حکم این روایت، خاص مورد خودش است یا به موارد دیگر از جمله خودکشی یا کشته شدن قاتل توسط غیر ولیّ دم و بدون اذن او نیز تسری پیدا می‌کند؟ آیا در قتل شبه‌عمد هم می‌توان در صورت عدم تمکن قاتل، از اقارب و در مرحلۀ بعد از بیت‌المال دیه را گرفت؟ این مقاله به بررسی این روایت می‌پردازد.