بررسی میزان املاح و برخی آلاینده‌ها در شبکه آبیاری و زهکشی اراضی کشاورزی دشت شمال خوزستان

نویسندگان

1 رییس مرکز تحقیقات مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی سهند

2 دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران

3 دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران

4 4- دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز

doi
10.22112/jwwse.2020.152450.1115
چکیده

رودخانه دز به‌­عنوان منبع اصلی تأمین آب کشاورزی، صنعت و آب آشامیدنی در شمال دشت خوزستان بوده است. امروزه این رودخانه ­به‎دلیل عبور از مناطق مختلف روستایی و شهرک‌­های صنعتی در طول مسیر و ورود آلاینده‌ها در معرض خطر قرار گرفته است. بنابراین مطالعات کیفیت آب برای پایش وضعیت این رودخانه بسیار اهمیت دارد. در این پژوهش، برای ارزیابی کیفیت آب رودخانه دز از نظر مطابقت با شاخص‌های آبیاری کشاورزی، طی سه نوبت بدون بارش، کم بارش و پر بارش؛ و از 14 نقطه مختلف نمونه‌­برداری شد. تجزیه و تحلیل ویژگی‌­ها و شاخص­‌های مختلف آب مانند: شاخص اشباعیت، نفوذ‌پذیری، درصد سدیم محلول، میزان جذب سدیم و ... با استفاده از نمودارهای پایپر و ویلکاکس انجام شد. نتایج نهایی براساس اطلاعات تمام ایستگاه‌­ها نشان داد که کیفیت آبِ رودخانه دز در دسته S1C2 و S1C3 بوده و محدودیت خاصی برای آبیاری ندارد. در میان فلزات سنگین تحلیل شده، فلز سمی کادمیم در چند نمونه از حد استاندارد فراتر رفته بود. همچنین شاخص SSP، برای تمام نمونه‌­ها بالاتر از 15% به‎دست آمد. از آن‎جایی که بالاتر رفتن از این حد به کاهش نفوذپذیری در خاک می‌انجامد، لذا در هیچ­کدام از نمونه­‌ها حد ایده‌آل نفوذپذیری وجود ندارد.