توسعه مدل داده مبتنی بر مدل اطلاعات ساختمان به‌منظور ارزش‌گذاری و تعیین سهم مالکین از ‏اجزای ساختمانی

نویسندگان

1 گروه مهندسی نقشه‌برداری، دانشکده فنی مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه مهندسی نقشه‌برداری، دانشکده فنی مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه مهندسی نقشه‌برداری، دانشکده فنی مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22061/jrsgr.2025.11720.1095
چکیده

پیشینه و اهداف: در سال‌های اخیر، باتوجه‌به توسعه شهرنشینی و ساخت آپارتمان و ساختمان‌های پیچیده، اهمیت و ضرورت وجود داده‌های سه‌بعدی به‌خصوص در بخش اطلاعات املاک بیشتر موردتوجه قرار گرفته است. مدل ‌اطلاعات ‌ساختمان (Building Information Modeling) فناوری جدیدی در صنعت ساخت‌وساز است که برای ایجاد، مدیریت و به‌اشتراک‌گذاری مدل رقومی ساختمان، اجزا و اطلاعات مربوط به آن استفاده می‌شود. می‌توان با ‌استفاده از مدل ‌اطلاعات ‌ساختمان، علاوه‌بر بالابردن قابلیت همکاری و جمع‌آوری تمام اطلاعات و اسناد ساختمان در‌یک مدل ‌واحد و تطبیق مدل ‌اطلاعات‌ ساختمان و سازه‌ای (که ساخت آن به‌ اتمام رسیده است)، از آن به‌منظور اهداف حدنگاری جهت مشخص کردن قسمت‌های مشاعی، مفروز و میزان مالکیت هر فرد از اجزای مختلف سازنده ساختمان و مستندسازی املاک، جهت قیمت‌گذاری دقیق ملک استفاده کرد.روش‌ها‌: در این تحقیق ابتدا به شناسایی پارامترهای مؤثر بر ارزش‌گذاری ملک پرداخته و باتوجه به پارامترها، داده‌های مورد نیاز جمع‌آوری خواهدشد. سپس با استفاده از نقشه‌های‌ معماری و سازه‌ای دوبعدی ترسیم شده در CAD (که از دفاتر فنی ‌مهندسی یا نظام‌مهندسی می‌توان تهیه کرد) به بازسازی مدل ‌اطلاعات ‌ساختمان پرداخته ‌شده‌است. پس‌از ‌آن برای هر کدام از اجزای ساختمانی، غنی‌سازی حقوقی (مشخص‌کردن مشاعات و مفروزات ساختمان) انجام و ارزش مصالح استفاده‌شده در ساختمان بر اساس فهرست‌بها برای اجزای ساختمانی تعریف شده‌است. فرایند پیشنهادی در این تحقیق در نرم‌افزار Revit به صورت سه‌بعدی مدل‌سازی شده‌است.یافته‌ها: مدل ‌اطلاعات ‌ساختمان در کل چرخه ‌حیات ‌ساختمان یعنی از مرحله طراحی تا ساخت و بهره‌برداری و حتی نگهداری استفاده می‌شود اما به ‌طور بالفعل قابلیت مدل‌سازی روابط مالکیتی و اطلاعات حقوقی را دارا نمی‌باشد؛ اما با روش اجرا شده در این تحقیق به دلیل اهمیت روشن‌سازی روابط مالکیتی در زمین یا ساختمان بخصوص در دعاوی دادگاهی، می‌توان روابط مالکیتی و حقوقی را تعریف کرد؛ علاوه‌بر تعریف روابط حقوقی، مدل‌سازی انجام شده برای یک نمونه ساختمان احداث شده جهت ارزش‌گذاری دقیق مطابق موقعیت و پارامترهای مؤثر انجام گرفته است.نتیجه‌گیری: در نهایت میزان سهم هر‌ یک ‌از مالکین از اجزای ساختمانی با تعریف روابط مفروز و مشاع تعیین می‌شود. از این روش علاوه بر ثبت دقیق و بدون ابهام میزان مالکیت افراد از ساختمان، می‌توان جهت قیمت‌گذاری دقیق املاک باتوجه‌به عوامل خارجی و داخلی مؤثر و کاهش دعاوی حقوقی نیز استفاده‌کرد. قیمت گذاری با استفاده از فهرست بها برای تمام اجزا و مصالح ساختمان صورت گرفته است که قیمت کل را می‌توان به دست‎‌آورد.