مطالعۀ جامعه‌شناختی عوامل زمینه‌ساز رفتارهای مخاطره‌آمیز در بین دانش‌آموزان (مورد مطالعه: دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ دوم شهر تبریز)

نویسندگان

1 گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی و تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران

2 گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز. ایران

doi
10.22059/jisr.2021.329562.1233
چکیده

با توجه به افزایش رفتارهای مخاطره‌آمیز در بین دانش‌آموزان کشور و اهمیت دوران نوجوانی و آسیب‌پذیری نوجوانان در موقعیت‌های تنش‌زا، پژوهش حاضر با هدف مطالعۀ دلایل زمینه‌ساز رفتارهای پرخطر در بین دانش‌آموزان صورت گرفته است.پژوهش حاضر، از نظر هدف کاربردی، از نظر زمانی مقطعی و از نظر شیوۀ اجرا کیفی است. جمعیت آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ دوم شهر تبریز در مناطق پنج‌گانۀ آموزش و پرورش هستند که 57 نفر از آن‌ها به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. به‌منظور اطمینان از حصول اعتبار پژوهش از درگیری مستمر و طولانی‌مدت، کنترل داده‌ها توسط برخی از مشارکت‌کنندگان و جست‌وجوی توافق بین اعضای تیم تحقیق در روند کدگذاری و تحلیل، عرضۀ کامل یافته‌ها و تکنیک تثلیث بهره گرفته شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، گردآوری و با رویه‌های نظام‌مند کدگذاری استراوس و کوربین در سه مرحلۀ باز، محوری و انتخابی کدگذاری و تحلیل شدند.براساس تحلیل داده‌ها، دلایل زمینه‌ساز رفتارهای پرخطر دانش‌آموزان شامل عوامل روان‌شناختی، عوامل خانوادگی، عوامل اجتماعی، عوامل فرهنگی و عوامل آموزشی هستند.دلایل و شرایط فردی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، آموزشی در پدیدآمدن و گسترش رفتارهای مخاطره‌آمیز دانش‌آموزان نقش دارند و کاهش هریک از کنش‌ها نیازمند برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت و اجرای برنامه‌های متنوع آموزشی در سطح خرد و کلان است.