نقش توبه در اسقاط حدود

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده فقه و فلسفه، پردیس قم، دانشگاه تهران

doi
چکیده

انسان بر اساس اصل آزادی اراده، مسؤول کارهایی است که انجام می‌دهد و بر اساس آن مجازات می‌شود. از این رو، در اسلام برای کارهای خلاف شرع، مجازات تعیین شده و برای بسیاری از جرایم، حد مشخص شده است. اما در این میان گاهی عواملی وجود دارد که از انسان حد را برداشته و او را مورد عفو قرار می‌دهد، مانند توبه. با دقت در آیات و روایات و سخنان فقها در کتب فقهی معلوم می‌گردد که توبه یکی از عوامل سقوط مجازات شمرده شده، به گونه‌ای که نقش توبه در رفع مجازات، در جرایم "حق الله" مورد پذیرش فقهای اسلام قرار گرفته است و آنان سقوط مجازات مجرمان را قبل از اثبات جرم، به وسیله اقرار یا شهادتِ شهود، اثر اصلی توبه دانسته‌اند. در این مقاله توبه و نقش آن در رفع مجازات‌های حدی، در بعضی از شرایط مورد بررسی قرار می‌گیرد.