عاشورا در آئینه خلاصة الاقوال( ارزیابی گزارش‌های عاشورایی )

نویسندگان

1 فارغ التحصیل دانشگاه ادیان و مذاهب قم

doi
10.22034/shistu.2025.2046131.2492
چکیده

آثار رجالی به‌مثابه‌ی یکی از معتبرترین منابع شناسایی اصحاب اهل‌بیت‰، همواره جایگاه مهمی در مطالعات تاریخی و حدیثی داشته‌اند. علمای علم رجال با بهره‌گیری از اصول و مبانی خاص، به شناسایی و ارزیابی دقیق روایان و شخصیت‌های تاریخی می‌پردازند. یکی از موضوعات مهم مطرح‌شده در این منابع، گزارش‌های مرتبط با واقعه‌ی عاشوراست. در این زمینه، کتاب «خلاصة الاقوال»، اثر ابومنصور حسن بن یوسف حلی (726ق)، به‌عنوان یکی از متون متأخر رجالی شیعه، دربردارنده‌ی مجموعه‌ای از اخبار عاشورایی است که تا کنون کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. ارزیابی این گزارش‌ها می‌تواند در فهم بهتر منابع عاشواریی و اعتبارسنجی آنها نقش مؤثری ایفا کند. پژوهش حاضر با روش «توصیفی ـ تحلیلی» و بهره‌گیری از شیوه‌ی کتابخانه‌ای به بررسی میزان اعتبار گزارش‌های عاشورایی موجود در کتاب مزبور پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشانی می‌دهند که این کتاب دربردانده‌ی ده گزارش مرتبط با اشخاص حاضر در کربلاست که از این میان، هشت گزارش با منابع کهن مطابقت داشته و دو گزارش دیگر نیازمند نقد و بررسی دقیق‌تری هستند.