فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: هدف این پژوهش، تبیین تجربه سالمندان از موانع و تسهیل‌گرهای مشارکت در فعالیت‌های ورزشی اوقات فراغت است. پژوهش حاضر کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی انجام شد.روش پژوهش: مشارکت‌کنندگان ۱۸ سالمند ۶۰ سال و بالاتر ساکن تبریز بودند که دست‌کم یک تجربه مرتبط با ورزش در اوقات فراغت داشتند و به روش هدفمند با حداکثر تنوع در جنس، وضعیت تأهل، سابقه فعالیت ورزشی و وضعیت سلامت انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته فردی گردآوری، به‌صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی و با روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی و کمک نرم‌افزار MAXQDA 2020 تحلیل شد. معیارهای اعتبار، انتقال‌پذیری، قابلیت اعتماد و تأییدپذیری برای استحکام یافته‌ها به کار رفت.یافته ها: در تحلیل نهایی، ۱۱۹ مضمون فرعی شناسایی شد که در قالب ۸ مضمون اصلی موانع (محدودیت‌های جسمانی و ترس از آسیب، موانع روان‌شناختی و هیجانی، حمایت اجتماعی ناکافی، کمبود زیرساخت‌ها و محیط نامناسب شهری، مدیریت و برنامه‌ریزی نامتناسب، فرهنگ استراحت‌محور و کلیشه‌های سنی، تعارض نقش‌ها و زمان فراغت شخصی، تجارب قبلی ناخوشایند در ورزش) و ۷ مضمون اصلی تسهیل‌گر (حمایت اجتماعی و تقویت هویت فعال سالمندی، آگاهی از فواید ورزش و تجربه بهبود سلامت، دسترس‌پذیری و مناسب بودن فضاهای ورزشی، برنامه‌های ورزشی متناسب با نیازها، نقش فعالیت‌های جسمانی در سبک زندگی روزمره، حمایت سازمانی و نهادی، وفاداری و حس تعلق به گروه‌های ورزشی) سازمان‌دهی شد.نتیجه گیری: نتایج نشان داد تجربه سالمند از ورزش در اوقات فراغت حاصل برهم‌کنش ترس بدنی، شرم و تردید روانی، فشار نقش‌های خانوادگی و ضعف یا قوت محیط شهری و حمایت نهادی است و زمانی که خانواده، گروه همسالان و نهادهای محلی هویت «سالمند فعال» را تقویت کنند، فعالیت بدنی به بخشی از زندگی روزمره تبدیل می‌شود.