روانسنجی نسخة فارسی فرم بلند پرسشنامة بین المللی فعالیت جسمانی در سالمندان
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2 دکتری تخصصی سالمند شناسی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
3 دانشیار پژوهشگاه علوم ورزشی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jhae.2025.399597.1008چکیده
مقدمه: هدف از پژوهش حاضر بررسی روایی و پایایی نسخة فارسی فرم بلند پرسشنامة بین المللی فعالیت جسمانی در سالمندان بود.روش پژوهش: ابتدا پرسشنامة مورد نظر با رعایت قواعد ساختاری ترجمه به زبان فارسی برگردانده شد. در مرحلة دوم، جهت ارزیابی روایی ظاهری سوالات پرسشنامه، پنج تن از سالمندان مشابه با جامعه هدف، در ارتباط با وضوح و قابل فهم بودن پرسشنامه و 10 نفر از افراد صاحب نظر، برای ارزیابی روایی صوری و محتوایی سوالات پرسشنامه نظرخواهی شد. سپس با حضور محققان و اساتید نظرات این افراد مورد بررسی و پرسشنامه نهایی فارسی استخراج شد. برای تعیین روایی محتوایی (CVR و CVI) روش لاوشه مورد استفاده قرار گرفت. سپس تعداد 200 سالمند پرسشنامه بین المللی فعالیت جسمانی (IPAQ) را تکمیل نمودند. جهت بررسی روایی سازه ضریب همبستگی پیرسون برای نمرات پرسشنامه بین المللی فعالیت جسمانی با نمرات بدست آمده از آزمون ارزیابی استقامت در 6 دقیقه راه رفتن، و شاخص توده بدنی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. جهت ارزیابی روایی همزمان پرسشنامه، ضریب همبستگی پیرسون بین نمرات پرسشنامه بین المللی فعالیت جسمانی با نمرات بدست آمده از گام شمار مورد تحلیل قرار گرفت. برای بررسی پایایی زمانی (آزمون-آزمون مجدد)، 50 نفر سالمند، با فاصله یک هفته، فرم بلند پرسشنامه بین المللی فعالیت جسمانی را مجددا تکمیل نمودند. پایایی همسانی درونی هر پنج بخش فرم بلند پرسشنامه بین المللی فعالیت جسمانی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد.یافته ها: نتایج نشان داد فرم بلند نسخه فارسی پرسشنامه بین المللی فعالیت جسمانی دارای روایی (ظاهری، محتوا، سازه و همزمان) قابل قبولی در سالمندان تهران است. ضریب آلفای کرونباخ برای مولفه های فرم بلند بین 0/91 تا 0/97 و ضریب همبستگی بین طبقه ای (ICC) بین 0/96 تا 0/91 به دست آمد، این امر نشان دهنده پایایی بالای نسخه فارسی فرم بلند پرسشنامه بین المللی فعالیت جسمانی در سالمندان مورد مطالعه است.نتیجه گیری: نسخه فارسی این پرسشنامه را میتوان در تحقیقات به عنوان ابزاری روا و پایا جهت بررسی سطح فعالیت جسمانی در سالمندان به کار برد.