معرفی و ارزیابی مجلس سی‌ام امالی شیخ صدوق (یازده نقد داده های عاشورایی مجلس سی ام)

نویسندگان

1 فارغ التحصیل دانشگاه ادیان و مذاهب قم

2 پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

doi
10.22034/shistu.2025.2038249.2459
چکیده

داده‌های تاریخی کتاب «الامالی» شیخ صدوق دربارهٔ مقتل امام حسین† از موضوعات مهم پژوهش‌های عاشورایی است. مجالس محدثان شیعی همواره به واقعهٔ عاشورا و امام حسین† توجه ویژه‌ای داشته‌اند. کتاب مزبور نیز اخبار ارزشمندی در این باره نقل کرده است. مجلس سی‌ام این کتاب اطلاعات خاصی را دربر دارد که تاکنون چندان مد نظر پژوهشگران قرار نگرفته است. بررسی دقیق این مجلس می‌تواند در روشن‌سازی دقت راویان و شیخ صدوق در ثبت وقایع مهم عاشورا نقش اساسی داشته باشد. این تحقیق با هدف بررسی اعتبار تاریخی اخبار مجلس سی‌ام این کتاب انجام شده و اطلاعاتی دربارهٔ افراد حاضر در واقعهٔ عاشورا، قاتلان، شهدا و حتی شخصیت‌هایی ارائه می‌دهد که نادرست به‌عنوان شهدای کربلا معرفی شده‌اند. روش پژوهش «توصیفی ـ تحلیلی» بوده و تطبیقی بین اخبار این مجلس با منابع متقدم و معاصر با شیخ صدوق انجام شده است. «الامالی» شیخ صدوق شامل ۹۷ مجلس تدوین‌شده طی ۱۳ ماه، یکی از آثار برجستهٔ ایشان است که ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد. بااین‌حال، تحلیل دقیق سند و محتوای گزارش‌های آن ضروری است. یافته‌های پژوهش نشان‌دهندهٔ وجود خطاهایی در اسناد و نقل محتوای اخبار این کتاب است که بازنگری آن را ضروری می‌نماید.