طراحی مدل آموزش مبتنی بر هوش‌مصنوعی در آموزش‌عالی بر پایه تحول پداگوژیکی و ارائه پروتکل اجرایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران.

doi
10.30473/t-edu.2025.75705.1323
چکیده

هدف پژوهش طراحی یک مدل آموزش مبتنی بر هوش‌مصنوعی در آموزش‌عالی بر پایه تحول پداگوژیکی، در جهت یادگیری فعال، شخصی سازی شده، خلاق و تعامل محور بود. روش تحقیق کیفی ترکیبی (سنتز پژوهی و تحلیل محتوا - گفتگو با هوش‌مصنوعی)، میدان پژوهش شامل دامنه اطلاعاتی هوش‌مصنوعی، کلیه مقالات منتشرشده در بازه سال‌های 2025-2021 و کلیه اساتید هوش‌مصنوعی سطح کشور بوده است. شیوه نمونه گیری هدفمند تا حد اشباع داده‌ها تعداد 35 مقاله و 21 مصاحبه عمیق تا حد کفایت اطلاعات بوده است که به شیوه غربالگری انتخاب شد. تحلیل داده‌ها بر پایه دسته بندی مفاهیم باز، زیر مقوله و مقوله اصلی صورت پذیرفت. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار مکس کیودآ انجام گردید. برای تأمین روایی و اعتباربخشی داده‌ها از روش سه سوسازی استفاده شد. به‌طور کلی نتایج نشان داد، مدل آموزش مبتنی بر هوش‌مصنوعی در نظام آموزش‌عالی بر پایه تحول پداگوژیکی مشتمل بر ابعاد هفتگانه (یادگیری شخصی سازی شده، یادگیری تطبیقی، یادگیری چت باتی، یادگیری سفارشی، یادگیری پلتفرمی، یادگیری آینده‌پژوه، یادگیری خودپیش برنده) است. پروتکل اجرایی مدل یاد شده: یادگیری چت باتی: دارای 7 اقدام، یادگیری شخصی سازی شده دارای 5 اقدام، یادگیری تطبیقی دارای 5 اقدام، یادگیری آینده‌پژوه دارای 5 اقدام، یادگیری خودپیش برنده دارای 5 اقدام، یادگیری پلتفرمی دارای 4 اقدام، یادگیری سفارشی دارای 4 اقدام است. نتیجه اینکه مدل آموزش مبتنی بر هوش‌مصنوعی با ابعاد هفت‌گانه خود، موجب تحول پداگوژیکی در آموزش‌عالی شده و یادگیری را به‌سوی شخصی‌سازی، تطبیق‌پذیری و خودپیش‌برندگی سوق می‌دهد.