مدل تبیینی هیجانات تحصیلی دانشجویان دوره‌های آموزش الکترونیکی (در دوران کرونا) مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه پیام‌نور استان خوزستان

نویسندگان

1 . استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور. تهران، ایران

2 استادیارگروه زبان و ادبیات خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 استادیارگروه ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.30473/t-edu.2025.72360.1198
چکیده

هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی تبیین کننده از هیجانات تحصیلی دانشجویان دوره‌های آموزش الکترونیکی (دوران کرونا) بود. بدین‌منظور از رویکرد کیفی و روش داده‌بنیاد از نوع سیستماتیک اشتراس و کوربین استفاده شد. جامعه آماری، دانشجویان دانشگاه پیام‌نور استان خوزستان و مشارکت‌کنندگان 43 نفر بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و در دسترس انتخاب شدند. ابزار و روش جمع آوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری باز، محوری و منتخب و برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای گوبا و لینکلن استفاده شد. یافته‌ها نشان دهنده 52 کد محوری و 23 کد منتخب بود که در قالب یک الگوی تبیینی از هیجانات تحصیلی دانشجویان سازماندهی شدند. بدین شرح که مقولات محوری شامل بازنمایی هیجانات تحصیلی مثبت و منفی دانشجویان در موقعیت‌های مختلف یاددهی– یادگیری (نسبت به دوره، در فرایند کلاس، در زمان آزمون‌ها، در تعاملات با مدرس و در تعاملات با همتایان) بود. به‌علاوه هفت عامل علی (مسائل دوره، مسائل فناوری سامانه آموزشی، مسائل اقتصادی، مسائل سلامت جسمی، مسائل اجتماعی، مسائل یادگیرنده و مسائل استاد) و چهار راهبرد (خودتنظیمی، دریافت حمایت اجتماعی از مدرسان و همتایان، حفظ سلامت جسمی، مذهبی) و دو عامل زمینه‌ای محیطی (وضعیت زیر ساخت‌های فناوری اینترنت در کشور و در محل سکونت دانشجو و تورم اقتصادی کشور) و دو عامل مداخله‌گر (استفاده از شبکه‌های اجتماعی و فضای منزل برای آموزش و یادگیری) و سه پیامد (تحصیلی شناختی، فکری و روانی) شناسایی شد. در نتیجه یافته‌ها نشان داد، الگوی هیجانات تحصیلی دانشجویان دوره‌های آموزش الکترونیکی یک الگوی تعاملی و چند عاملی است.