واکاوی دستاوردهای توسعه هوش هیجانی دیجیتال در نظام آموزشعالی: رویکرد فراترکیب تفسیری - انتقادی
نویسندگان
1 استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 استاد، گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 کارشناسی ارشد، مدیریت اجرائی، دانشگاه مازندران، ساری، ایران
4 استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان تهران ایران
5 دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
6 دکتری برنامه ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
7 کارشناسی ارشد، برنامه ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.30473/t-edu.2025.74008.1259چکیده
هدف پژوهش حاضر واکاوی دستاوردهای هوش هیجانی دیجیتال در نظام آموزش عالی با رویکرد فراترکیب تفسیری-انتقادی بود. این پژوهش با رویکرد فراترکیب کیفی با استفاده از روش پنج مرحلهای تفسیری انتقادی دیکسون- وودز و همکاران انجام شدهاست. تیم فراترکیب متشکل از شش نفر متخصص برنامهریزی درسی و یک نفر مسلط بهروش پژوهش فراترکیب، با رویکرد تفسیری انتقادی بود. راهبرد جستوجو در این پژوهش شامل، جستوجو بر مبنای واژگان کلیدی «هوش هیجانی دیجیتال»، «سواد دیجیتال»، «مهارتهای دیجیتال» و «آمادگی دیجیتال» در پایگاههای داده الکترونیکی، وبسایتها، تماس با خبرگان و مراجعه به کتابخانهها بود. بر این اساس در ابتدا 38 منبع استخراج شدند که با استفاده از الگوی غربالگری و حذف عناوین نامرتبط، چکیدههای نامرتبط و سپس متون نامرتبط، نهایتاً 25 منبع پژوهشی مرتبط، مبنای تحلیل قرار گرفت. برای استخراج و ترکیب تفسیری دادهها از روش ترکیب مضامین توماس و هاردن استفاده شدهاست. یافتهها بیانگر این مطلب هستند که دستاوردهای هوش هیجانی دیجیتال در نظام آموزش عالی را میتوان در دو مضمون اصلی دستاوردهای هوش هیجانی دیجیتال برای دانشجو و دستاوردهای هوش هیجانی دیجیتال برای استاد دستهبندی نمود. اعتبار دادهها با استفاده از سه تکنیک اعتبارپذیری، انتقال پذیری و همسوسازی دادهها و اعتماد به دادهها با هدایت دقیق جریان جمعآوری اطلاعات و همسوسازی پژوهشگران تائید شد. در نهایت میتوان گفت؛ هوش هیجانی دیجیتال بهعنوان مجموعهای از مهارتهای اجتماعی، عاطفی و شناختی، عاملی کلیدی در بهبود عملکرد آموزشی و انطباق پذیری دانشجویان در فضای دیجیتال است. توسعه مهارتهای خودتنظیمی، تفکر انتقادی و مدیریت فضای دیجیتال برای اساتید و دانشجویان بهعنوان راهکارهای عملیاتی پیشنهاد میشود.
