تبیین نسبت عوامل مهاجرت فقهای بحرانی و گسترش معارف شیعی در بندر لنگه طی دو سده اخیر
نویسندگان
1 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، هئیت علمی دانشگاه اصفهان، ایران
doi
10.22034/shistu.2024.2016821.2400چکیده
«بحارنه» از مهمترین گروههای اجتماعی شیعه منطقه بحرین از سدههای نخستین اسلامی تا دوره معاصر هستند که طی قرون متمادی جمعیت غالب این منطقه را تشکیل میدهند. در دو سدة اخیر، بسیاری از آنان به علل گوناگون به سرزمینهای مجاور مهاجرت کردهاند. مقصد بسیاری مهاجران بحرانی، بهویژه فقهای شیعی آنان شهرهای جنوبی ایران و از جمله بندر لنگه بوده است. این پژوهش در پی آن است تا با بهرهگیری از منابع تاریخی و با شیوه «توصیفی- تحلیلی» به بررسی نسبت مهاجرت فقیهان بحرانی و گسترش معارف شیعی در بندر لنگه بپردازد. سؤال اصلی پژوهش این است که مهاجرت فقهای بحرانی چه تأثیری بر گسترش معارف شیعی در بندر لنگه طی دو سدة اخیر داشته است؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد بسیاری از فقهای بحرانی به علت سختگیریهای مذهبی حکام سنیمذهب بحرین و در مقابل، وجود شرایط بهتر در سواحل شمالی خلیج فارس، به بندر لنگه مهاجرت نمودهاند. آنان بعد از استقرار در این منطقه با تألیف کتب فقهی و اعتقادی شیعی، تأسیس اماکن مذهبی (مسجد، حسینیه، مدرسه دینی) و همچنین برعهده گرفتن مناصب حکومتی مرتبط با جایگاه خویش (امامت جماعت و جمعه، قضاوت، ریاست اوقاف) نقش مهمی در تحولات اجتماعی و فرهنگی- دینی بندر لنگه ایفا نمودهاند.