جامعه‌پذیری دانشگاهی: بررسی تطبیقی بین دانشگاهی

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات تطبیقی و نوآوری در آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی،

2 استادیار پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

3 دانشجوی دکتری جامعه شناسی فرهنگی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

4 دانشیار دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران

doi
چکیده

هدف از پژوهش ­حاضر بررسی تطبیقی جامعه‌پذیری دانشگاهی در میان دانشجویان دانشگاه‌های ایلام بود. این پژوهش از نوع علّی- مقایسه ­ای بود و جامعه آماری آن دانشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه ملی ایلام، دانشگاه پیام نور و دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام در نیمسال اول تحصیلی 98-1397 به تعداد 8541 نفر بودند. از این تعداد و بر اساس فرمول نمونه­ گیری کوکران تعداد 348 نفر به روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی شده به­ عنوان حجم نمونه تعیین شد. ابزار استفاده شده پرسشنامه محقق­ ساخته جامعه‌پذیری دانشگاهی بود. به­ منظور تعیین مناسب بودن گویه ­های این پرسشنامه از تحلیل عاملی تأییدی و از نرم ­افزارAMOS20   و برای تجزیه ‌و تحلیل داده­ ها از نرم ­افزار SPSS22 استفاده شد. بر اساس نتایج تحلیل عاملی، جامعه ­پذیری دانشگاهی در 5 بعد شامل جامعه ­پذیری اولیه، جامعه پذیری آموزشی، جامعه­ پذیری محیطی، جامعه­ پذیری متأثر از مشغولیت دانشجویی و جامعه ­پذیری هنجاری و اخلاقی در دانشگاه شناسایی شد. یافته­ های توصیفی بیانگر آن است که در کل، میزان جامعه­ پذیری دانشگاهی (جمع پنج مؤلفه) در میان سه دانشگاه مطالعه شده برابر با 99/2 و در سطح متوسط و مطلوب است. نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که بین میزان جامعه ­پذیری دانشگاهی و ابعاد آن در میان سه نمونه دانشگاهی تفاوت معنادار وجود دارد. یافته‌ها نشان داد که عملکرد دانشگاه‌های سه­ گانه در ایلام بنا بر نوع مأموریت و سنت دانشگاهی و شیوه عملکرد خود در جذب و تربیت دانشجویان و جامعه‌پذیری آنها تا حدی متفاوت از هم هستند.