مقایسه روش های واسنجی خودکار الگوریتم ازدحام ذرات(PSO) و شبه خودکار الگوریتم Nelder و Mead بر روی مدل هیدرولوژیکی HEC-HMS (مطالعه موردی : حوضه آبریز سد کارده)

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی

3 دانشگاه فردوسی

4 دانشگاه فردوسی

doi
چکیده

با توجه به زمان‌بر بودن واسنجی دستی به ویژه در شرایط داده‌های کم و پارامترهای زیاد، روش های واسنجی خودکار مبتنی بر استفاده از روش‌های جستجوی سیستماتیک در فضای چند بعدی با استفاده از یک تابع هدف بسیار سودمند می‌باشند. در این مطالعه مدل شبیه‌‌‌ساز HEC-HMS و الگوریتم هوش جمعیPSO به عنوان مدل بهینه‌ساز عمل می‌کنند. مدل تلفیقی بدست آمده در حوضه سد کارده مورد بررسی قرار گرفته است. واسنجی مدل با استفاده از دو تابع هدف NASH و RMSE انجام شد که منجر نیل به دسته پارامترهای مختلف گردید. برای ارزیابی توانایی الگوریتم PSO در نیل به جواب‌های مطلوب، نتایج رویکرد واسنجی تک رخداده با نتایج واسنجی شبه‌خودکار مبتنی بر الگوریتم جستجوی Nelder&Mead موجود درHEC-HMS توسط توابع PBIAS و RMSE مقایسه شد که نشان دهنده کارایی الگوریتم PSO در اتصال به مدل هیدرولوژیکی بود. نتایج دو تابع نشان داد که مقدار تابع هدف به دست آمده در مدل شبه‌خودکار به مراتب بیشتر از مدل معرفی شده است. هم چنین هیدروگراف‌های شبیه‌سازی شده حاصل از مدل PSO-HMS به مراتب بهتر می‌باشد. در خاتمه دسته پارامترهای حاصل از رویکرد تک رخداده در رخداد صحت سنجی ارزیابی شد. نتایج نشان داد این روش با توجه به مشکل غیرمنفرد بودن مجموعه‌ جواب‌های مساله واسنجی به عنوان یک مساله معکوس می تواند در محدود نمودن تعداد جواب‌های کاندید موثر باشد.