شیعیان و دانش قرائت در سه قرن نخست
نویسندگان
1 استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22034/shistu.2023.541039.2141چکیده
دانش «قرائت» یکی از علومی است که درباره قرآن در میان مسلمانان شکل گرفت و به مرور زمان گسترش زیادی یافت. اهمیت قرآن نزد مسلمانان موجب اهمیت یافتن علوم مربوط به آن شد و علم قرائت هم از این قاعده مستثنا نیست. نقش شیعه در این دانش و میزان اهتمام آنان از جمله مواردی است که چندان مد نظر قرار نگرفته و ازاینرو گاهی بکلی نادیده انگاشته شده است. نوشتار پیش رو به شیوه «توصیفی ـ تحلیلی» و با بهرهگیری از اطلاعات کتابخانهای از رهگذر معرفی مهمترین قاریان شیعه در سه قرن نخست، درصدد تبیین بخشی از تلاشهای شیعیان در این دانش است. بدین منظور کافی است به تلاشهای امامان شیعه در زمینه آموزش قرائت و تربیت شاگردان در این رشته اشاره شود، تا آنجا که برخی از مشهورترین قاریان مسلمان در زمره شیعیان یا شاگردان ائمه به شمار آمدهاند. علاوه بر آن شیعیان کتابهای متعددی در این زمینه به رشته تحریر در آوردهاند. از سوی دیگر بر اساس پژوهش صورت گرفته، انگاره «شیعه بودن برخی از قراء مشهور مانند عاصم، حمزه و کسائی» که از دیرباز مطرح شده و در دورههای بعدی پذیرفته شده، به چالش کشیده شده و در نهایت، فهرستی از قاریان شیعی ـ امامی (25 تن)، قاریان زیدی (5 تن) و قاریان متمایل به تشیع (9 تن) ارائه گردیده است.