مروری بر مطالعات اخیر پیرامون روش‌های کنترل آبدهی در چاه‌های نفتی

نویسندگان

1 دانشگاه علم و صنعت ایران

2 دانشگاه علم و صنعت ایران

3 دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
10.22034/ijche.2022.326459.1174
چکیده

تولید آب مازاد یکی از اصلی‌ترین مشکلات شرکت‌های نفتی است که باعث کوتاه‌شدن طول عمر چاه‌ها، افزایش خوردگی و تخریب تأسیسات می‌شود. هم‌چنین هزینۀ جداسازی، تصفیه و دفع آن بار مالی زیادی برای شرکت‌های نفتی دارد. بنا بر این، عملیات کنترل آب‌دهی ضروری است. روش‌های مکانیکی و شیمیایی مختلفی برای حل موضوع وجود دارد که در این مقاله به مرور و بررسی این روش‌ها پرداخته می‌شود. روش‌های شیمیایی بر خلاف روش‌های مکانیکی به جای انسداد آب در بالا یا زیر یک پلاگ، پکر یا وصله لوله مغزی، مشکل تولید آب اضافی را کاملاً برطرف می‌کنند. کاربرد پکرها برای هدایت جریان مواد شیمیایی تزریق‌شده به لایه‌های مورد نظر و جلوگیری از ورود سیال به‌داخل سازند تولیدی، بیشتر از حالت استفاده به‌صورت مستقل است. استفاده از سیلاب‌زنی بسپار در بین شرکت‌های نفتی بسیار رایج‌تر از سایر روش‌های شیمیایی است. سامانه‌‌های بسپاری به تغییر شیمیایی و جذب سطحی روی حفره‌ها برای دست‌یابی به کنترل آب‌دهی متکی هستند. جذب سطحی لایۀ بسپاری برای کاهش شعاع حفره، منشأ اصلی سازوکار کنترل آب‌دهی به‌صورت شیمیایی است. بسپارهای مصنوعی هم‌چون پلی‌اکریل آمید و پلی‌اکریل آمید آبکافت‌شده به‌دلیل ارزان‌تر بودن، دست‌رسی آسان‌تر و عملکرد بهتر در شرایطی که شوری آب کم است، می‌توانند در کاهش تراوایی نقش داشته باشند. برای شرایط شوری زیاد آب باید از زیست‌بسپارها استفاده کرد. این دسته از بسپارها نسبت‌به تخریب مکانیکی حساس نیستند؛ اما گران‌تر از بسپارهای مصنوعی‌اند. انواع بسپارهای مورد استفاده برای این منظور مقایسه شده‌اند. در نهایت بر اساس ویژگی‌های مخزن و اقتصادی‌بودن عملیات، بسپار مناسب انتخاب می‌شود.