فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اثرات تغییر کاربری اراضی بر کیفیت خاک در منطقه فندقلوی استان اردبیل در سه کاربری مجاور هم جنگل، مرتع و زراعی بررسی گردید. سی نمونه خاک از هر کاربری‌ برداشته و برخی شاخص‌های کیفی در آنها اندازه‌گیری شد. در اثر تغییر کاربری‌ اراضی جنگلی به مرتعی و زراعی به‌ترتیب میانگین کربن آلی از 8/5 به 08/3 و 24/2 درصد، نیتروژن از 46/0 به 22/0 و 11/0 درصد، میانگین وزنی قطر خاکدانه‌ها از 28/1 به 97/0 و 35/0 میلی‌متر، هدایت هیدرولیکی از 49/0 به 35/0 و 20/0 سانتی‌متر بر دقیقه، تنفس از 90/0 به 36/0 و 30/0 میلی‌گرم دی اکسید کربن بر گرم خاک در روز، پتاسیم از 07/545 به 07/289 و 14/105 میلی‌گرم در کیلوگرم، فسفر از 18/55 به 67/27 و 98/51 میلی‌گرم در کیلوگرم، تخلخل از 11/54 به 67/46 و 3/37 درصد کاهش و در مقابل میانگین کربنات کلسیم از 57/5 به 93/9 و 98/11 درصد، شن از 82/54 به 83/57 و 76/60 درصد و اسیدیته از 66/5 به 73/6 و 82/6 افزایش یافت. بیشترین همبستگی مثبت و معنی‌دار بین کربن آلی با نیتروژن کل (**897/0r=) یافت شد. نتایج تجزیه عامل‌ها نیز نشان داد سه عامل بیش از 95 درصد واریانس را در شن، 83 درصد واریانس را در کربن آلی، نیتروژن کل، پتاسیم، رس و سیلت، 73 درصد واریانس را در اسیدیته، تنفس و تخلخل و 60 درصد واریانس را در فسفر توجیه کرد. بنابراین تغییر کاربری اراضی جنگلی به مرتعی و زراعی باعث افت کیفیت خاک در منطقه مورد مطالعه گردید.