تحلیل فراوانی سیل براساس روشهای تئوری مقادیر حدی (مطالعه موردی: ایستگاه هیدرومتری ارازکوسه، گلستان)
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعیگرگان
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعیگرگان
3 دانشجوی کارشناسی ارشد / دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.
5 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
چکیده
سیل از وقایع مهم در هیدرولوژی میباشد و یکی از راههای مطالعهی آن تحلیل فراوانی رخدادهای آن در دورههای گذشته میباشد. اما دادههایی که به عنوان مقادیر حدی انتخاب میشوند میتواند نقش موثری در تحلیل فراوانی سیل داشته باشند. روشهای مختلفی بدین منظور ارائه شده است که میتوان به روش حداکثر سالانه و روش وقایع حدی فراتر از حد آستانه اشاره کرد. در روش حداکثر سالانه، فقط بیشترین واقعه رخ داده شده در هرسال انتخاب میشود. اما در روش حد آستانه صرف نظر از زمان رخداد وقایع، آستانهای را تعیین میکنند و مقادیر بالاتر از آن را در تحلیل فراوانی شرکت میدهند. سوالی که مطرح میشود این است که نقطه بهینه آستانه را چگونه باید تعیین کرد. بدین منظور شروطی مطرح میشود تا براساس آن نقطهی بهینه تعیین شود. استان گلستان از مناطق سیلخیز در ایران میباشد. بر این اساس ایستگاه ارازکوسه در این استان که دارای دادههای دبی در مقیاس روزانه طی دورهی آماری 45-1344 الی 89-1388 میباشد، به عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب شد. با ترسیم سری زمانی مقادیر دبی، وقایع مستقل انتخاب شدند تا در روش حد آستانه مورد استفاده قرار گیرند. مقایسه نتایج تحلیل فراوانی مقادیر حدی نشان داد که روش حد آستانهها در دورهبازگشتهای مختلف، مقادیر بالاتری را نسبت به روش حداکثر سالانه ارائه میکند و همچنین با ترسیم فواصل اطمینان دورهبازگشتهای مختلف، روش حد آستانهها عدم قطعیت کمتری را به همراه دارد. در ضمن آستانه بهینه برای تحلیل فراوانی سیل در روش حد آستانه برابر 47 مترمکعب بر ثانیه بدست آمد.