بررسی عَدمِ قطعیّت در نقشه خطر طرحِ لرزهای بر اساس منحنیهای خطر و شکنندگی
نویسندگان
1 استاد، پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران.
2 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران.
doi
10.22091/cer.2024.11285.1572چکیده
در هر اندازهگیری مهندسی، عدم قطعیت حضور دارد؛ خواه به آن توجه شود، خواه از قلم بیفتد. اگر در برآورد بار طرح برای یک سازه، معیاری از جنس ریسک قرار داده و عدم قطعیت آن نیز محاسبه گردد، روش انجام را روش ریسکمبنا و بار طرح حاصل را بار طرح ریسکمبنا مینامند. برای نمونه، در استاندارد معتبر ASCE/SEI 43-05، در طراحی لرزهای کارخانههای هستهای، از روش ریسکمبنا برای تهیه طیف طرح لرزهای، استفاده شده است. یک لازمه در این روش، در نظرگیری عدم قطعیت، چه در مدل جنبش زمین (یعنی منحنی خطر) و چه در ظرفیت سازه (یعنی منحنی شکنندگی) است. تحقیق حاضر، نخست جزئیات این روش شامل در نظر گرفتن شکل کامل منحنی خطر زلزله و نحوه دخالت دادن پاسخ سازه مورد نظر در تعیین بار طرح لرزهای را بررسی میکند. سپس، به یک مدل احتمالی دست یافته میشود بهطوری که بتوان از آن برای برآورد عدم قطعیت در بار طرح لرزهای، بهره برد. با کمک مدل احتمالی بهدست آمده در این مقاله، نقشه عدم قطعیت موجود در زلزله طرح، برای کشور ایران، تهیه و ارائه گردید. عدم قطعیت در بار طرح لرزهای در کشور ایران، براساس اطلاعات و فرضیات موجود در مطالعه حاضر، حداقل برابر ۴۵ درصد بهدست آمد که یک مقدار قابلتوجه است. به عبارت دیگر، مشاهده شد در شتاب مبنای طرحی که در طراحی لرزهای سازهها در گستره ایران بهکار گرفته میشود، از ۴۵ تا ۹۰ درصد امکان تغییر وجود دارد.
