فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کرم‌های خاکی بخشی از زنجیره‌ی غذایی و چرخه‌ی تجزیه در خاک هستند که ویژگی‌های رشد آن‌ها به طور نامطلوبی تحت تأثیر آلودگی‌های خاک قرار می‌گیرد. با توجه به حساسیت کرم‌های خاکی به آلودگی، از آن‌ها می‌توان به عنوان شاخص زیستی خاک‌های آلوده استفاده نمود. به منظور بررسی تأثیر مدت زمان تماس و سطوح مختلف ماده‌ی آلی خاک بر صفات رشد کرم‌های خاکی در خاک‌های آلوده به سطوح مختلف آرسنیک، یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. سطوح مختلف آلودگی خاک به آرسنیک عبارت بودند از صفر، 5، 10، 20، 40، 80، 160 و 320 میلی‌گرم آرسنیک در کیلوگرم خاک و سطوح ماده‌ی آلی که به صورت کود دامی به نمونه‌های خاک آلوده اضافه گردید معادل صفر، 5 و 10 درصد وزنی بودند. کرم‌ها در چهار بازه‌ی زمانی مختلف شامل 15، 30، 45 و 60 روز در معرض آلودگی خاک قرار گرفتند و زنده‌مانی، وزن و تولید کوکون توسط آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت. در پایان آزمایش نیز میزان تجمع آرسنیک در بدن کرم‌ها اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه‌ی واریانس داده‌ها نشان داد که با افزایش سطح آلودگی خاک به آرسنیک، زنده‌مانی، وزن و توانایی تولید کوکون کرم‌ها به طور معنی‌داری کاهش یافت ولی میزان تجمع آرسنیک در بدن آن‌ها افزایش یافت. اثر گذشت زمان و سطوح مختلف ماده‌ی آلی نیز بر این صفات معنی‌دار بود و به ترتیب آن‌ها را کاهش و افزایش دادند.