ارزیابی و تحلیل معاملات تقلیدی (کپی) و قرارداد معاملات انعکاسی از منظر فقهی و حقوقی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت مالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران؛ و عضو انجمن مالی اسلامی ایران

2 دانش‌آموخته دکتری مهندسی مالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران؛ و عضو انجمن مالی اسلامی ایران

doi
10.30497/ifr.2022.241661.1660
چکیده

معاملات تقلیدی و انعکاسی، یکی از روش­های نوین معاملاتی است که بهره­گیری از آن در بازارهای مالی، گسترش یافته است. با توجه به ویژگی­های این شیوه معاملاتی، به نظر می‌رسد که نه‌تنها می­توان از این روش در مسیر تعمیق بازار سرمایه اسلامی استفاده کرد، بلکه این نوع معاملات می‌تواند به‌عنوان یک ضرورت در توسعه کمی و کیفی از سوی سیاست‌گذاران بازار مورد بهره‌برداری قرار گیرد.مقاله حاضر با هدف تحلیل روابط ارکان معاملات تقلیدی و انعکاسی از منظر فقهی و حقوقی و ارزیابی کاربردی آن؛ به دنبال پاسخ به این سؤال است که آیا می‌توان از ظرفیت­های موجود در این شیوه معاملاتی در توسعه بازار سرمایه اسلامی و بسط فین­تک اسلامی استفاده کرد و اینکه آیا این شکل از معاملات، با اصول و موازین فقه اسلامی انطباق دارد؟ به‌منظور پاسخ به این سؤال‌ها، از روش تحقیق کیفی و ابزار مصاحبه در قالب برگزاری گروه‌های کانونی استفاده شده است. نتایج پژوهش مؤید آن است که به­کارگیری معاملات تقلیدی و انعکاسی در بازار سرمایه کشور، از منظر فقهی، حقوقی و اجرایی، مغایرتی با شریعت اسلام نداشته و در بازار سرمایه اسلامی قابلیت بهره‌برداری دارد. همچنین یافته مذکور، مورد تأیید کمیته تخصصی فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار قرار گرفته است.