تاثیر آلودگی ناشی از فاضلاب شهری بر رفتار سیکلیک و فراسیکلیک خاک مارن قم
نویسندگان
1 گروه مهندسی ژئوتکنیک، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.
2 گروه مهندسی ژئوتکنیک، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.
3 گروه مهندسی ژئوتکنیک، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.
doi
10.22091/cer.2025.12093.1594چکیده
امروزه با توجه به گسترش مناطق شهری، تولید آلایندههای زیست محیطی نظیر فاضلاب شهری رشد فزایندهای داشتهاست. تعامل پیچیده بین آلایندههای زیست محیطی و ویژگیهای ژئوتکنیکی خاک بر اهمیت مداخله پیشگیرانه تأکید میکند. بنابراین در این تحقیق تلاش شد تا با انجام مجموعهای از آزمایشهای برش ساده و تحکیم، تأثیر آلودگی ناشی از فاضلاب شهری بر رفتار مونوتونیک، سیکلیک و فراسیکلیک خاک مارن قم مورد بررسی قرار گیرد. نتایج آزمایشهای مونوتونیک نشان داد که آلودگی خاک مارن به فاضلاب شهری و محلول مایع ظرفشویی در بحرانی ترین حالت بترتیب منجر به کاهش 5 و 25 درصدی مقاومت برشی بیشینه میشود. این اختلاف به دلیل وجود فعال سازهای سطحی بیشتر در محلول مایع ظرفشویی نسبت به فاضلاب شهری بود که منجر به کاهش بیشتر چسبندگی و زاویه اصطکاک خاک شد. از سوی دیگر، رفتار سیکلیک خاک آلوده شده نشان داد که محلول مایع ظرفشویی با استهلاک انرژی در اثر لغزش آسانتر ذرات بر روی یکدیگر سبب افزایش 48 درصدی نسبت میرایی و کاهش 9 درصدی مدول برشی میشود. افزایش 8 درصدی مقاومت برشی بیشینه پدیده دیگری بود که در رفتار فراسیکلیک نمونهها مشاهده شد. تصاویر گرفته شده با میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) نشان داد بارگذاری سیکلیک حفرات بین ذرات تودهای خاک را کاهش داده و باعث قفلبست بهتر ذرات در هم میشود. افزون بر این، نتایج آزمایش تحکیم نمایانگر کاهش ضریب فشردگی در اثر تجربه بار سیکلیک بود.
