ترومای کرونا: از بیماری تا فاجعه در مناطق کم برخوردار (مورد مطالعه: شهر سنندج)
نویسندگان
1 گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور تهران، ایران
2 موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 گروه مطالعات تطبیقی در آموزش عالی، موسسه پژوهش و برنامهریزی اموزش عالی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jisr.2022.342434.1300چکیده
هدف از این مطالعه بررسی اثرات بیماری کووید ۱۹ بر شهروندان استان کردستان است. همهگیری چه تأثیرات اجتماعی و روانی بر شهروندان و خانوادههای منطقه هدف دارد؟ این همهگیری چگونه بر روابط فردی و اجتماعی شهروندان و خانوادهها به ویژه در مناطق کمتر برخوردار مانند حاشیه و حومه سنندج تأثیر گذاشته است؟پژوهش حاضر، نوعی مطالعۀ کیفی از نوع تحلیل محتوا با رویکرد استقرایی است. دادهها و اطلاعات پژوهش از طریق مصاحبۀ نیمه ساختاریافته با متخصصان و نخبگان دانشگاهی و غیردانشگاهی جمعآوری شد که با رسیدن به اشباع نظری با 15 نفر خاتمه یافت.براساس یافتهها اثرات اجتماعی و فرهنگی بیماری عبارتاند از: واگرایی جمعی، آنومی اجتماعی، بازنمود ناکارآمدی نظام حمایت اجتماعی، تنگناهای معیشتی، استحالۀ دین و گزارههای دینی، گسست معرفتی-فرهنگی، بحران در نظام آموزشی و ترومای روحی-روانی. همچنین مضمون اصلی معرفیشده در این راستا با عنوان «ترومای جمعی: از بیماری تا فاجعه» از گستردگی و شدت پیامدهای کرونا در ابعاد مختلف و امکان شکلگیری فاجعه درنتیجۀ مواجههنداشتن صحیح و فوری با پیامدهای کرونا بهویژه در مناطق کمتر برخوردار حکایت میکند.گستردگی پیامدها و اثرات زیانبار و فاجعهآفرین کرونا ویروس در ابعاد شخصیتی، اقتصادی، اجتماعی و حتی فرهنگی که در بروز مسائلی مانند اختلالات شخصیتی، اضطراب و استرس، بیکاری و بیپولی، بحران در روابط اجتماعی و جمعی، فرسایش انواع اعتماد و در رأس آنها بر بیاعتمادی نهادی و حتی مسائل فرهنگی مانند بحران دینی و گسست معرفتی تأثیرگذار است؛ بنابراین میتوان گسترش ویروس کرونا را نوعی تروما دانست که بخشی از حافظۀ جمعی شهروندان در ایران و بهویژه کردستان را مرتبط با نوعی فاجعه مشغول کرده است.
