تصحیح و بازخوانی حکایتِ ناقصِ متن نزهة‌‌العقول فی لطایف ‌الفصول

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

doi
10.22067/jls.2025.89400.1615
چکیده

متن نزهة‌‌العقول فی‌لطایف الفصول ازجمله متون فنی به‌شمار می‌رود که تنها یک نسخه از آن باقی مانده است. این متن از نویسنده‌ای به نام ابوطاهر محمدبن محمد یحیی العوفی است که به‌صورت تقریبی می‌توان آن را متعلق به‌حدود سدۀ هفتم هجری دانست. تنها نسخۀ آن در کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی به‌شمارۀ 9084 محفوظ است. در تصحیحی که ایرج افشار و جواد بشری بر متن نزهة‌‌العقول فی لطایف الفصول داشته‌اند، حکایتی در فصل سی و نهم کتاب به‌طور ناقص و درهم‌آمیخته ذکر شده است؛ آغاز و پایان حکایت نیامده و در میانۀ آن هم جملاتی افتاده است. بررسی نسخۀ خطی نشان می‌دهد که متن اصلی از انسجام کامل برخوردار بوده و مشکلات موجود صرفاً ناشی از خطاهای تصحیح و انتشار است. این مقاله با ارائۀ شواهد نسخه‌شناختی ازجمله تصویر صفحۀ مربوطه و مقابلۀ دقیق متنی، تصحیح کاملی از این حکایت ارائه داده و نقص‌های نسخۀ چاپی را مرتفع ساخته است.