پژوهشی در تأثیر اندیشه‌های دینی در فرم و کارکرد قفل‌های دورة قاجار

نویسندگان

1 استادیار گروه مرمت آثار تاریخی- دانشکده هنر و معماری- دانشگاه زابل

2 استادیار گروه ارتباط تصویری- دانشکده هنر و معماری- دانشگاه تربیت مدرس- تهران- ایران

doi
چکیده

اشیاء که در زندگی عادی مردم، مبتنی بر نوعی عقلانیت ابزاری هستند، گاه در زندگی روزمره، از جایگاه و کارکرد معمول خود فراتر رفته، کاربرد و جایگاه فرهنگی و مرتبط با جهان ماوراء پیدا می­کنند. قفل­ها از جملة اشیایی هستند که در فرهنگ ایرانی، با تأثیر از فرهنگ و اعتقادات اسلامی و به ویژه مذهب تشیع کارکرد اعتقادی یافته­اند. در این تحقیق که با هدف شناخت تأثیر ایدئولوژی و مذهب بر فرهنگ مادی دورة قاجار و به شیوة توصیفی ـ تحلیلی انجام پذیرفته، تلاش گردیده است تا با مطالعة جایگاه و کارکرد قفل­ها در زندگی مردم دورة قاجار، به موضوع چگونگی تأثیرگذاری مذهب بر ساختار ظاهری و کارکرد اعتقادی قفل­های این دوره پرداخته شود. نتیجة این بررسی، ضمن این ­که نشان از تأثیر مستقیم مذهب تشیع و اعتقادات اسلامی بر فرهنگ مادی دورة قاجار دارد، تأثیر مستقیم باورهای عامیانه در شیوة کاربرد و طراحی قفل­های این دوره را نیز نشان می‌دهد.