فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تولید امن و مقرون به‌صرفۀ اسید بنزوئیک به‌عنوان یک مادۀ شیمیایی بسیار مهم و پرکاربرد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ به‌ویژه این‌که درصد بالایی از خطرات کارخانه‌های صنایع شیمیایی، ریسک‌هایی هستند که در صورت بروز به انفجار و صدمات جبران‌ناپذیر انسانی، مادی و زیست‌محیطی منجر می‌شوند. هدف این مقاله، ارائۀ رویکردی برای شناسایی، بررسی و کنترل ریسک‏های عملیاتی و زیست‌محیطی و علت رخداد آن‏هاست. بدین منظور از روش تجزیۀ خطر و قابلیت عملیات (HAZOP) به‌عنوان یکی از روش‏های کیفی پرکاربرد در صنایع شیمیایی و محاسبۀ عدد ریسک به‌کمک ریاضیات فازی، به‌منظور ارائۀ یک مقدار کمی برای انواع ریسک استفاده شد. با تحلیل فرایند مجموعاً 32 ریسک شناسایی شد که 25 ریسک (12/78%)، ریسک انفجار، آتش‌سوزی و آسیب‌های زیست‌محیطی جدی را به دنبال دارد که می‌توان با پیشگیری و کنترل، از صدمات مادی و انسانی وسیعی جلوگیری کرد. نتایج نشان داد که در دسته‌بندی ریسک‌ها بر مبنای احتمال وقوع، حدود 6 درصد از ریسک‌های این فرایند دارای احتمال زیاد، حدود 5/12 درصد دارای احتمال متوسط و حدود 81 درصد دارای احتمال پایین هستند. از منظر شدت اثر ریسک، 78درصد از خطرات اثر تخریبی خطرناک، 62/15 درصد اثر تخریبی متوسط و 25/6 درصد اثر تخریبی پایین دارند؛ این یعنی بیشتر خطرها در کارخانه‌های صنایع شیمیایی، اگرچه احتمال وقوع بالایی ندارند ولی در صورت بروز، فاجعه آفرین‌  خواهند بود و تأثیرجبران ناپذیری خواهند گذاشت.