بررسی روند میزان صید به‌ازای واحد تلاش ساردین ماهیان به روش تور محاصره‌ای با قایق (Purse Sein) در صیدگاه‌های استان هرمزگان

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکدة شیلات و محیط‌ زیست،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکدة شیلات و محیط‌ زیست،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 گروه شیلات، دانشکدة شیلات و محیط‌ زیست،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 معاونت صید و بنادر ماهیگیری، سازمان شیلات ایران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfisheries.2026.393787.1456
چکیده

مطالعة حاضر به بررسی تغییرات سالیانه و فصلی صید به‌ازای واحد تلاش صیادی (CPUE) ساردین ماهیان به روش تور محاصره­ای (purse sein) دو قایقی در صیدگاه­ های استان هرمزگان (سه منطقة جزیرة قشم، بندر لنگه و بندر جاسک) با استفاده از داده ­های صید سازمان شیلات یاران در بازة زمانی سال‌های 1397 تا 1401 می­پردازد. نتایج تحلیل واریانس دوطرفه نشان ­داد که مکان صید و سال نمونه‌برداری تأثیر معنی‌داری بر CPUE دارند (0/05>P)، در حالی‌که اثر متقابل بین این دو متغیر معنی‌دار نبود (0/05<P). همچنین نتایج نشان داد که روند صید ساردین ماهیان در سه منطقة مورد مطالعه در بازة زمانی مورد بررسی افزایش داشته است. مقدار میانگین CPUE (±حدود اطمینان 95٪) ساردین ماهیان در آب­ های مناطق جزیرة قشم، بندر لنگه و بندر جاسک در بازة زمانی مورد مطالعه به‌ترتیب 1016±158/6، 1146±296/3 و 631±159/9کیلوگرم در هر بار تورریزی به‌دست آمد. به‌طوری که میزان این شاخص در منطقة بندرلنگه به‌طور معنی‌داری بیشتر از منطقة بندر جاسک بود اما با قشم اختلاف معنی‌دار نداشتند. نتایج نشان می ­دهد اگرچه بیشترین میزان صید مربوط به آب­ های قشم بود، اما میزان CPUE کمتری نسبت به بندر لنگه داشت. کمترین میزان CPUE ساردین ماهیان مربوط به سال 1400 به میزان 403±109/9کیلوگرم در هر بار تورریزی بود، به‌طوری که مقدار آن با CPUE سال 1401 به میزان 772±1/136 کیلوگرم در هر بار تورریزی اختلاف معنی‌دار نداشت، اما با سال 1397 به‌میزان 1202±233/4کیلوگرم در هر بار تورریزی سال 1398 به‌میزان 1235±166/1کیلوگرم در هر بار تورریزی و سال 1399 به‌میزان 1089±232/2 کیلوگرم در هر بار تورریزی معنی‌دار بود (0/05>P). به‌طور کلی اختلاف بینCPUE ثبت شده و CPUE استاندارد شده از مقدار 1 کیلوگرم در هر بار تورریزی (مربوط به CPUE قشم سال 1399) تا 291 کیلوگرم در هر بار تورریزی (مربوط به CPUE لنگه 1399) متغیر بود. در 53 درصد موارد این اختلاف نسبتاً قابل توجه و بین 175 تا 291 کیلوگرم در هر بار تورریزی بود. این نتایج حاکی از این است که مقادیر CPUE تحت تأثیر منطقه و سال بهره‌برداری تغییر می­ کند. یافته ­های پژوهش حاضر می­ تواند در کنترل و مدیریت ذخایر ماهیان سطح­زی ریز آب­ های جنوبی کشور از جمله ساردین ماهیان کمک قابل توجهی داشته باشد.