فهم پیامدهای جسمی و روانی کودک همسری و راهبردهای اتخاذی از سوی کودک همسران
نویسندگان
1 استاد و عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی-دانشگاه تبریز-تبریز-ایران
2 استاد و عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی-دانشگاه تبریز-تبریز-ایران
3 دانشجوی ارشد پژوهش علوم اجتماعی-دانشکده حقوق و علوم اجتماعی-دانشگاه تبریز-تبریز-ایران
doi
10.30495/jzvj.2025.32485.4072چکیده
هدف: ازدواج زودهنگام در همه نقاط جهان دیده میشود و پدیده ای نوظهور نیست. آنچه در رابطه با این موضوع نوظهور است، پیامدهای گوناگون و تاثیر آن بر دخترانی است که به ناچار قربانی کودک همسری شده اند، در همین راستا، این نوشتار با هدف فهم پیامدهای جسمی و روانی کودک همسری و راهبردهای اتخاذی از سوی کودک همسران انجام یافته است. روش: این پژوهش بر اساس رویکرد کیفی وروش پدیدارشناسی صورت گرفت. اطلاعات از 31 نفر از زنان و دانش آموزان دختر بخش صوفیان که تجربه ازدواج در سنین زیر 15 سال را داشته اند، از راه مصاحبه با شیوه نمونهگیری هدفمند گردآوری شدند. اعتبار بخشی یافته های حاصله بر اساس روشهای کنترل اعضا و خود بازبینی پژوهشگر بوده است. یافتهها: با ناتمام ماندن دوره کودکی و نوجوانی که حذف مرحله نمایشی را در پی دارد کودک با دنیایی از آرزوهای دفن شده رو به رو است و عدم جامعه پذیری مد نظر مید و در نتیجه نداشتن ادراک منسجم از خود باعث عدم استقلال کودک همسران شده و تحکم مردانه را بر کودک همسران تثبیت میکند، ترک تحصیل، کودک مادری و اجبار به ایفای نقش مادری از جمله پیامدهای مهم ازدواج زودرس است. خشونت در رابطه جنسی از پیامد مهم جسمی است که عدم آگاهی از حقوق جنسی، کودک همسران را در معرض روابط جنسی خشونت آمیز قرار میدهد. راهبردهای اتخاذی کودک همسران در شش مقوله بررسی شد. مهمترین آنها طلاق و خودکشی است که راهکار آخر برای فرار از زندگی هست که خودشان انتخاب نکردهاند. بحث: جامعه پذیری در دوران کودکی، نوجوانی و جوانی بسیار مهم است و اگر مراحل آن به درستی طی نشود، پیامدهای نامطلوبی بر جای میگذارد که اصلاح و یا تخفیف آن نه اینکه نشدنی بلکه بسیار سخت مینماید؛ بنابراین، شایسته است در سطوح گوناگون خرد، میانه و کلان از ساختار گرفته تا خانوادهها، آموزشهای لازم داده شود. نتیجه گیری: بستر توسعه در گام اول از خانواده شروع میشود؛ اگر در خانواده جامعه پذیری ناسالمی رخ دهد، توسعه نامتوازن در کلیه سطوح فردی و اجتماعی گریز ناپذیر خواهد بود. اصولا سرچشمه تبعیض ها هم، مورد یاد شده است؛ بویژه تبعیض های تک ساحتی ( تبعیض علیه دختران) که در این پژوهش نمودی خاص داشته است.