ارزیابی نرخ همآوری در ماهیان Alburnus sellal و A. atropatenae و ارتباط آن با طول، وزن و سن ماهی در حوضههای تیگره و دریاچة ارومیه ایران
نویسندگان
1 پژوهشکدة آبزیپروری آبهای داخلی، موسسة تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران.
2 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 گروه زیستشناسی دریا، دانشکدة علوم، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22059/jfisheries.2026.409897.1476چکیده
Alburnus sellal و A. atropatenae متعلق به خانوادة کپورماهیان سرمخروطی (Leuciscidae) هستند که در ایران به ترتیب در جنوب غرب و حوضه دریاچة ارومیه پراکنش داشته و از لحاظ اکولوژیک و صید تفریحی اهمیت دارند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی ارتباط همآوری با طول، وزن و سن این ماهیان در رودخانه های گاماسیاب، قلعهچای و مهابادچای بود. بدینمنظور نمونهبرداری ماهی در سال های 1387 و 1390 با استفاده از تور پرتابی و الکتروشوکر صورت گرفت. نتایج بررسی بروی 47 نمونه ماهی مادة A. sellal و 37 نمونه ماهی مادة A. atropatenae نشان داد که همآوری مطلق کل (مجموع تخمک های کوچک، متوسط و بزرگ در تخمدان) در ماهی A. sellal 13021-1160 (3037/3±5577/7) و در ماهی A. atropatenae 6588-1205 (3113/2±1252) عدد تخمک است. همآوری نسبی کل در گونة A. sellal 507-125 (263/3±86/1) و در گونة A. atropatenae 297-144 (197/8±41/1) عدد در هر گرم وزن بدن محاسبه گردید. میزان همبستگی (r2) بین همآوری مطلق کل و وزن بدن، طول کل و سن در گونة A. sellal بهترتیب 0/59، 0/67 و 0/45 و در گونة atropatenae A. 0/69، 0/72 و 0/47 تعیین شد. میانگین همآوری مطلق کل برحسب سن، وزن بدن و طول کل ماده ها در هر 2 گونه با افزایش سن افزایش معنیدار نشان داد (0/05˂P). همچنین میانگین قطر تخمک های بزرگ در تخمدان ماهیان آمادة تخمریزی گونه های A. sellal و A. atropatenae به ترتیب 0/17±315/35 و 0/06±1/40 میلیمتر تعیین شد. در یک نتیجه گیری می توان گفت که این 2 گونه ماهی جزء ماهیان تخمریز متناوباند (batch spawner) و در فصل تولیدمثل، 3-2 بار تخمریزی دارند.