بیتفاوتی اجتماعی؛ چرایی و چگونگی و پیامدها (مورد مطالعه: شهر همدان)
نویسندگان
1 گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
2 گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
doi
10.22059/jisr.2023.348102.1336چکیده
یکی از مسائل اجتماعی در سالهای اخیر در بسیاری از شهرها و حتی در مقیاس کشوری که برخی شاخصها و بعضی محققان بر آن تأکید و به آن اشاره کردهاند، افزایش بیتفاوتی اجتماعی است؛ یعنی دوری و امتناع اجتماع از مشارکت، احساس تعهدنداشتن و بیمسئولیتی. در این مقاله با استفاده از روش اسنادی و پیمایش، وضعیت بیتفاوتی اجتماعی در همدان بررسی شده است.روش این مطالعه پیمایشی و ابزار پرسشنامه محققساخته است. جامعۀ آماری این پژوهش افراد بالای 18 سال به بالا و حجم نمونه 350 نفر است.در شرایط خاص (جنگ، سوانح طبیعی، بیماری و...) مردم بسیار حمایتگر و حساس هستند، اما به دلایل پیشگفته در جریان زندگی روزمره، مثلاً صف نان، فروشگاهها، بلیت و... نوعی الگوی مبتنی بر زرنگی و خاصگرایی شدید مشاهده میشود و در عرصههای مدنی و اجتماعی، مراعات حقوق دیگران، رعایت محیطزیست و... با «بیتفاوتی عملی» مواجه هستیم؛ حتی اگر به لحاظ نظری نگرش مثبتی وجود داشته باشد.بیتفاوتی در این مطالعه در شهر همدان برای حدود نیمی از پاسخگویان متوسط و بالا بوده است (نیم دیگر هم به درجاتی با بیتفاوتی مواجه بودند) که این نشان میدهد توسعۀ شهر، استان و کشور با این شدت اجتماعی با چالش مواجه است و به ترمیم و تحول دارد. در شهر همدان که یکی از قطبهای مهم تاریخی و فرهنگی مدیران و برنامهریزان است، با شناخت این مسئله باید بسترهای لازم را برای افزایش همدلی و کاهش بیتفاوتی فراهم کرد.
