فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش به دنبال کندوکاوی در سیستم معنای ذهنی زنان معتاد شهر شیراز است. فرآیند ترک در بین زنان معتاد نیاز به تحلیل و واکاوی عمیقی دارد که جنبه‌های گوناگون آن و فرآیند ترک مواد مخدر دقیق­تر شناخته شود. بنابراین پژوهش با نظریه زمینه‌ای به دنبال چنین هدفی در بین زنان معتاد شهر شیراز است.روش­: منطق تحقیق از نوع پژوهش‌های کاربردی است که با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه زمینه‌ای اشتراوس و کوربین انجام گرفته است. با نمونه‌گیری نظری و نمونه‌گیری هدفمند 17 مشارکت‌کننده انتخاب شده‌اند. داده‌های این بخش با استفاده از مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شده و مدت زمان هر مصاحبه حداقل 120 و حداکثر 180 دقیقه بوده است. در این پژوهش با مراجعه به کمپ‌های ترک اعتیاد، شامل خورشید تابان شیراز، مرکز راحیل سلامت شهر راز، کمپ ترک اعتیاد فرشتگان شیراز، موسسه شایستگان مهر شیراز و زنان معتاد مراجعه‌کننده به مرکز کاهش آسیب‌های اجتماعی مصاحبه‌ها با زنان معتاد تا اشباع نظری انجام گرفت. مصاحبه‌ها با توجه به مراحل سه‌گانه کدگزاری باز، محوری وگزینشی مورد تجزیه و تحلیل دستی قرارگرفتند. جهت افزایش قابلیت اعتماد از سه تکنیک ممیزی، مقایسه‌ی تحلیلی و بررسی توسط اعضاء استفاده شده است.یافته­ها: با تحلیل مصاحبه‌ها، 65 کد بدست آمده است که تبدیل به 34 مفهوم و در نهایت 15 مقوله شده‌اند. در وابستگی زنان به اعتیاد شرایط زمینه‌ای شامل خشونت ساختاری، بی اعتمادی همگانی، خشونت فضایی، فقدان پذیرش تاثیرگذار هستند، در ادامه فرآیند و تلاش برای ترک نیز این شرایط موثرند. شرایط علی همچون تجربه‌پذیری، خودآگاهی، طرد و انزجار از زیست معتادانه آنها را به سمت فرآیندهای ترک کشانده است. آنان استراتژی بازاندیشی را برگزیده که از دام اعتیاد رهایی یابند. اما برای زنان این مفاهیم به صورت یک چرخه بر هم اثر دارند و باعث شده فرآیند ترک را به سبب فشارهای خانواده، جامعه و فرهنگ با چالش‌های گوناگونی تجربه کنند. حضور این مقوله‌ها در زندگی زنان، تجربه ترک را برای آنان سخت کرده است و هر یک تجربه چندین بار ترک داشته‌اند که با شکست روبه‌رو شده‌اند. بر همین اساس مقوله هسته «ناکامی در رهایی» برای زنان در نظر گرفته شده است که بیانگر ناتوانی زنان در ترک کردن مواد است. مقوله‌های محرک‌های مصرف مجدد، ترس، ویرانی شخصیت، زندگی‌های مطرود و ذهن افسرده از پیامدهای فرآیند ترک در بین زنان است که تجربه شده است. در نتیجه مقوله‌ها نشان داده‌اند فرآیند ترک برای زنان بدین گونه تجربه شده است. شرایط اجتماعی، خانوادگی و فرهنگی پذیرش زنان به عنوان معتاد را دشوار کرده است و زنان در چرخه اعتیاد توان رهایی کمتری دارند.