بررسی بیان ژن گیرندة آندروژن در پاسخ به تغییرات تراکم شکارچی و تراکم نر در ماهی گوپی (Poecilia reticulata)

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه شیلات، دانشکدة کشاورزی بهارآوران، دانشگاه علمی کاربردی استان قم، قم، ایران.

doi
10.22059/jfisheries.2025.393071.1454
چکیده

ماهی گوپی (Poecilia reticulata) به‌دلیل تنوع رفتاری گسترده در تولیدمثل و در دسترس بودن منابع ژنتیکی و ژنومی، به‌عنوان یک گونة مدل برای مطالعة تکامل رفتارهای تولیدمثلی شناخته می‌شود. آندروژن‌ها به‌عنوان هورمون‌های کلیدی در تنظیم اسپرم‌زایی، از طریق اتصال به گیرندة آندروژن نقش مهمی در کنترل تولیدمثل ایفا می‌کنند. با توجه به اهمیت این مسیر هورمونی، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تراکم‌های مختلف شکارچی و نرهای گوپی بر بیان ژن گیرندة آندروژن انجام شد. در این مطالعه، نمونه‌برداری از ماهیان نر و ماده در چهار بازة زمانی شامل ۵ دقیقه، ۵ ساعت، ۵ روز و ۱۵ روز پس از مواجهه با شکارچی انجام گرفت. نمونه‌ها بلافاصله در نیتروژن مایع فریز شده و تا زمان استخراج RNA در دمای ۸۰- درجة سانتی‌گراد نگهداری شدند. بیان ژن گیرندة آندروژن با استفاده از ژن رفرنس  s18 و روش محاسباتی (-∆∆Ct) 2 تحلیل شد. داده‌ها از نظر نرمال بودن بررسی و برای تحلیل معنی‌داری اثر تیمارها از تجزیه واریانس دوطرفه استفاده شد. نتایج نشان داد تراکم‌های مختلف شکارچی در زمان‌های متفاوت مواجهه، اثر معنی‌داری بر سطح بیان ژن گیرندة آندروژن داشتند (0/05>P)، به‌طوری که در حضور شکارچی، بیان این ژن کاهش یافت. این کاهش بیان ژن به‌طور بالقوه منجر به افت در رفتارهای تولیدمثلی نرهای گوپی شد. این یافته‌ها به درک بهتر از تعامل بین فشارهای زیستی محیطی و تنظیم هورمونی تولیدمثل در گونه‌های مدل کمک می‌کند.