تحلیل بهره‌وری و کارایی تعاونی‌های صید پره در استان مازندران

نویسندگان

1 گروه آموزشی اقتصاد کشاورزی، دانشکدة مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 گروه آموزشی فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکدة شیلات و محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 ادارة کل شیلات استان مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22059/jfisheries.2025.379790.1440
چکیده

این مطالعه با هدف ارزیابی کارایی فنی و بهره ­وری تعاونی ­های صید پره استان مازندران انجام شد. داده ­های این تحقیق از ادارة کل شیلات استان مازندران برای سال 1401 جمع ­آوری شد. برای ارزیابی کارایی، با استفاده از رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها، کارایی فنی و کارایی مقیاس محاسبه شد. همچنین، بهره‌وری جزئی نهاده­های انرژی، نیروی کار و سرمایه اندازه ­گیری شد. طبق نتایج به‌­دست آمده، حدود دو سوم تعاونی ­های مورد مطالعه کمتر از 70 درصد و کل تعاونی­ ها به­ طور میانگین، 57 درصد کارایی فنی داشته ­اند. بنابراین، شرکت­ های تعاونی صید پرة استان مازندران بدون اینکه نهاده ­های خود را افزایش دهند می ­توانند به‌طور میانگین در صورت وجود ذخایر 43 درصد صید بیشتری داشته باشند. بیشترین و کمترین کارایی فنی با 85 و 29 درصد به‌ترتیب مربوط به شهرستان ساری و تنکابن بود. از طرف دیگر، 43 درصد کل تعاونی‌ها در وضعیت بازدهی به مقیاس افزایشی و 38 درصد کل تعاونی‌ها در وضعیت بازدهی به مقیاس کاهشی قرار داشتد. همچنین، نتایج سودآوری نشان داد که شهرستان­های ساری و تنکابن به‌ترتیب بیشترین و کمترین سود خالص را داشتاند. در مجموع می ­توان گفت که غیر از تعاونی­ های مرکز استان، بخش عمدة شرکت ­های تعاونی صید پرة استان مازندران از نظر کارایی فنی و نیز عملکرد مالی در جایگاه چندان مطلوبی قرار ندارند. این نتایج، لزوم حمایت بیشتر از تعاونی‌های دارای کارایی و عملکرد مالی کمتر و تشویق تعاونی ­های دارای کارایی و عملکرد مالی بالاتر را نشان می­ دهد.