نخلگردانی؛ روایت مردمی- اجتماعی هنرمندانه‌ از مرگ

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس

2 عضو هیأت علمی دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا

doi
10.22034/shistu.2023.48618.1081
چکیده

"نخلگردانی" بیانگر وجهی از تاریخ دینی شیعیان بوده و صورت نمایشی اعتقادات مردم ایران از رخدادی واقعی- تاریخی در حوزه حیات مرگ قدیسان دین است. بررسیها بیانگر آنست که: اگرچه آئین نخلگردانی ظاهراً در اجرای مشارکتی خویش، مفهوم مرگ را به نمایش میگذارد؛ لیکن در تفسیر معنایی، نوعی مناسک گذار برای بازتولد محسوب میشود. چنانکه هرساله با نمایش گذاردن نخل و پویا نمودن رویکردهای مذهبی اثر، در عین‌حال که بستری جمعی را برای مناسک اجتماعی مرگ فراهم میسازد؛ گریز از میرایی و میل به جاودانگی را در تجربه تاریخی عاشورا ارائه می‌دهد. این امر با مهیا نمودن زمینه ای صورت می گیرد که در آن پیام هنرمند با قرارگیری در ظرفی کارکردی- آئینی، بیهیچ تفسیر و واسطه ای برای مردم فهمپذیر ‌میگردد و آنان با حضور در فضای دایره ای تکیه، در مسیر این اجرا و با رمزگشایی اثر، ارزشها و باورهای دینی را دریافته و تولد درونی مجددی می‌یابند.

کلیدواژه‌ها