مدل‌سازی ترجیح زیستگاهی گونة نازک‌ماهی جنوب (Chondrostoma regium)؛ مطالعة موردی: رودخانة دینورآب

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/jfisheries.2025.385193.1445
چکیده

مدل‌سازی شاخص مطلوبیت زیستگاه برای بیان طیف گسترده‌ای از نیازهای مدیریتی یا نقشه‌برداری زیستگاه یک گونه مورد استفاده قرار می‌گیرد. مدل‌های شاخص مطلوبیت زیستگاه (HSI) برای بررسی ترجیح زیستگاهی و کیفیت زیستگاه گونة نازک ماهی جنوب (Chondrostoma regium) در رودخانة دینورآب، زیر حوضة کرخه استفاده شد. نمونه‌برداری در رودخانة دینورآب در فصل پاییز سال 1398 از قسمت پایین‌دست به‌سمت بالادست در 5 ایستگاه هر کدام با سه تکرار مجزا و در مجموع 15 زیستگاه انجام شد. تعداد هشت عامل محیطی شامل عرض رودخانه، عرض ناحیة پتامال، عمق محل نمونه‌برداری، دمای آب، کل مواد جامد محلول، هدایت الکتریکی، pH و سرعت جریان آب اندازه‌گیری شدند. در مجموع تعداد 142 قطعه نازک‌ ماهی جنوب طی نمونه‌برداری از رودخانة دینورآب صید و پس از بازیابی وضعیت زیستی رهاسازی شدند. نتایج نشان داد بیشترین و کمترین مقادیر SI در ترجیح زیستگاهی نازک ماهی جنوب در رودخانة دینورآب، به‌ترتیب مربوط به عوامل عرض ناحیة پتامال (0/809) و کل مواد جامد محلول (0/499) است. بررسی شاخص مطلوبیت زیستگاه کل (0/573) نشان داد که رودخانة دینورآب برای گونة مورد مطالعه یک زیستگاه با مطلوبیت متوسط محسوب می شود.