سبک شناسی طرح و نقش قالی تهران در عصرقاجار
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
در شهر تهران، به خصوص حومه آن قالی هایی در دوره قاجار، در کارگاه های متمرکز و نیمه متمرکز تولید شده است. قالی هایی که بیشتر دسترنج استاد کاران و بافندگان مهاجر از شهر های یزد، اصفهان، تبریز و کرمان است. قالی هایی که با تبعیت از فنون بافت شهر های مذکور و مواد اولیه ی با کیفیت موجود در شهر تهران با شرایط، امکانات و سلایق این شهر ، بافته شده و نشان می دهد که بین سبک قالی تهران و شهرهای مذکور پیوندهایی در طرح، نقش و رنگ بندی ایجاد شده است. هدف اصلی تحقیق، شناسایی طرح و نقشه قالی تهران در دوره قاجار است. سوال اصلی مقاله این است که: پایه و اساس طرح و نقشه قالی تهران چه بوده و ویژگی های ظاهری آن کدامند؟ این تحقیق با رویکرد پژوهش کیفی از نوع توصیفی - تحلیلی بوده و جامعه آماری آن از نمونه قالی های انتخابی موجود در موزهها، بازار تهران و مجموعههای شخصی افراد و تصاویر موجود در منابع معتبر است که توسط اساتید فن اصالت و قدمت آنها محرز شده است. با توجه به منابع محدود و اطلاعات مختصر مکتوب درباره قالی تهران این تحقیق به روش میدانی، مصاحبه و مشاهده انجام گرفته است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که بافندگان مهاجر ساکن در شهر تهران و حومه آن، علاوه بر تولیدات مناطق اصلی و بومی خود، طرح قالی شهرهایی همچون اصفهان، تبریز، کرمان و مناطق صاحب سبک که مقبولیت نسبی و عمومی به همراه داشته را نیز بافتهاند. همچنین بررسی قالیهای معدود موجود از آن دوره نشان میدهد، اواخر دوره قاجار همراه با شکوفایی و رونق قالی شهری تهران بوده است.