فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش فراوانی و توزیع گستردة پلاستیک ­ها، یکی از مهمترین نگرانی ­های جوامع زیستی است و محیط ­های آبی به‌علت اثرپذیری زیاد، بسیار مورد توجه هستند. پلاستیک­ های رایج مورد استفاده در صنعت مانند پلی­ اتیلن (HDPE) برای چندین سال در محیط‌زیست باقی­ مانده و منجر به تشکیل تکه­ های کوچک می ­شوند. در این پژوهش جهت بررسی آسیب­ های احتمالی ذرات میکروپلاستیک به بافت کبد، طی یک دورة 21 روزه، بچه­ ماهی ­های کپور معمولی (Cyprinus carpio) با دو غلظت 1 و 5 میلی ­گرم بر لیتر در معرض میکروپلاستیک­ هایی با ابعاد کمتر از µm50 قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد ذرات میکروپلاستیک با غلظت با 1 میلی­گرم بر لیتر می­ توانند باعث بروز آسیب ­های از قبیل: هایپرپلازی بافت کبد (HP)، هایپرتروفی (HT)، نکروز (N)، پرخونی سینوزوئیدی (BC)، اتساع سینوزوئیدها (SC) و مراکز ملانوماکروفاژی (MMC) به تعداد کم و همچنین در تیمار حاوی 5 میلی ­گرم بر لیتر میکروپلاستیک پلی­اتیلن، نکروز و مراکز ملانوماکروفاژی به تعداد متوسط و هایپرتروفی، اتساع سینونوئیدها، هایپرپلازی، پرخونی سینوزوئیدی و پیکنوز هسته (P) به تعداد کم شوند. همچنین بررسی شاخص هپاتوسوماتیک (HSI) برای گروه کنترل، کنترل توئین، تیمار حاوی 1 میلی ­گرم بر لیتر میکروپلاستیک و تیمار حاوی 5 میلی­ گرم بر لیتر میکروپلاستیک به­ طور میانگین به­ ترتیب 0/70، 0/76، 0/71 و 0/84محاسبه شد و تنها در غلظت 5 میلی گرم بر لیتر میکروپلاستیک تفاوت معنی­ داری با غلظت 1 میلی­گرم بر لیتر و گروه ­های کنترل وجود دارد. با این حال هیچ تفاوت معنی­ داری در رشد بچه ­ماهیان مشاهده نشد. در نهایت به ­نظر می­ رسد استرس اکسیداتیو ناشی از آلاینده ­های میکروپلاستیک موجب آسیب ماکرومولکول ­هایی مانند پروتئین و لیپیدها می ­شود که در نتیجه باعث ایجاد انواع آسیب­ های بافتی می ­شود. به‌طور کلی می ­توان نتیجه گرفت میکروپلاستیک پلی­ اتیلن باعث بروز آسیب در بافت کبد خواهد شد و با افزایش غلظت نیز این آسیب­ ها بیشتر خواهند شد.