مهاجرت میرزای شیرازی به سامرا (1291-1312 ق)؛ زمینهها و پیامدهای آن
نویسندگان
1 تبریز. دانشگاه تبریز. مدیر گروه تاریخ
2 دانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه تبریز
doi
چکیده
یکی از رویدادهای قابل تأمل و جریانساز تاریخ معاصر، مهاجرت میرزای شیرازی به سامرا (1291- 1312 ق) و اقامت ایشان در این شهر بود. یافته های این پژوهش، نشان میدهد که عواملی نظیر فضای منجمد فکری حاکم بر شهر نجف و دوریگزینی حوزه آموزشی آن از سیاست، عمران و آبادانی شهر سامرا، اندیشه تقریبگرایی شیعه و سنی در شهر با توجه به بافت اجتماعی عمدتاً سنی آن، دغدغه ایجاد یک ظرفیت آموزشی جدید و توجه نگاهها به مهدویت، به مهاجرت میرزای شیرازی به این شهر انجامید. پیامدهای غالب این مهاجرت، تأسیس مکتب آموزشی و فقهی سامرا و تبدیل آن به نقطه ثقل مرجعیت جهان اسلام، اهتمام به امر تصنیف بر اساس نیازمحوری، به صحنه آمدن فقه در امور سیاسی، روشنگری افکار و باورپذیر نمودن غلبه بر تابوی استبداد، شکلگیری اولین حکومت مشروطه مشروعه در لارستان فارس، استعمارستیزی و پرورش شمار انبوهی از علما و دانشآموختگان مبارز و مخالف خوان در جهان اسلام بود.
