غربالگری سریع باقیماندة اکسی‌تتراسایکلین (OTC) در فیلة ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان پرورشی (Oncorhynchus mykiss) با استفاده از آزمون الایزا

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکدة علوم و فنون دریایی, واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکدة علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfisheries.2024.379730.1439
چکیده

قزل‌آلای رنگین‌کمان یکی از محبوب‌ترین گونة‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های آزاد ماهیان در جهان است. افزایش بازار تقاضا برای این گونه منجر به توسعة پرورش متراکم، شیوع عفونت‌های میکروبی و مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در دورة پرورش شده است. یک گروه از آنتی‌بیوتیک‌های پرمصرف تتراسیکلین‌ها به‌ویژه اکسی‌تتراسایکلین (OTC) است. در این تحقیق  نمونه‌های ماهی قزل‌آلا از مزارع منطقة پلور، کرج، دماوند (عمدة توزیع در استان تهران)، سراب و سیوان-صوفیان (عمده توزیع و بازار مصرف: استان آذربایجان شرقی) خریداری و 30 نمونه از هر مزرعه و در مجموع 300 ماهی غربالگری شدند. محدودة تشخیص برای OTC در قزل‌آلای رنگین‌کمان 0/3 نانوگرم در گرم و واکنش متقابل با آنتی‌بادی  100درصد به‌دست آمد. نتایج نشان داد کلیة ماهیان قزل‌آلا از نظر OTC مثبت بوده، میانگین باقیماندة کسی‌تتراسایکلین کمتر از حداکثر حد مجاز ppb) 2/0MRLs: ) در Codex Alimentarius بودند. این در حالی است که حد مجاز برای OTC در اتحادیه اروپا 1/0 نانوگرم در گرم تعیین شده است.  بر این اساس مصرف قزل‌آلا از مزارع استان آذربایجان شرقی و دماوند ایمن، اما مصرف قزل‌آلای تهیه شده از مزارع کرج و پلور (ppb 130-145) برای افراد حساس و پرخطر توصیه نمی‌شود. در نهایت، استفاده از OTC نباید افزایش یابد تا همچنان در صنعت آبزی‌پروری در سطح مناسب باقی بماند. به‌عنوان آخرین نکته، وجود مقادیر بالای  باقیماندة OTC در منطقة کرج و پلور مشخص می‌کند که تتراسایکلین در کل دورة پرورش و همراه با رژیم غذایی روزانه مورد استفاده قرار می‌گیرد و همچنین دوره قطع مصرف جهت حذف، قبل از جمع‌آوری و عرضة ماهیان به بازار مصرف رعایت نمی‌شود.