فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زیرساخت‌های عمرانی بنیان اصلی رشد و توسعه اجتماعی، محیط زیستی و اقتصادی جوامع هستند که امروزه در نتیجه‌ افزایش جمعیت و تغییرات اقلیمی با چالش‏های فراوانی مانند بهره‌مندی بهینه از منابع طبیعی مواجه شده‌اند. از این‌رو، استانداردها و روش‏های گذشته پاسخگوی نیازهای آینده نخواهد بود و پایداری پروژه‏‌های زیرساختی یک مسأله اساسی برای جوامع درحال توسعه محسوب می‌شود که ایران نیز از این شرایط مستثنی نیست. پژوهش حاضر براساس نیاز به افزایش طول عمر و ارتقای عملکرد زیرساخت‌ها، با هدف معرفی ابزار مناسب ارزیابی پایداری، به بازنگری و بومی‌سازی سیستم رتبه‌بندی پایداری زیرساخت‌ها (Envision) مطابق شرایط ایران پرداخته است. پس از بررسی ساختار چارچوب Envision مطابق نظرات کارشناسان، ضرورت معیارها در آن با طیف لیکرت ارزیابی شد و در نهایت سطوح مختلف با تکنیک مقایسه زوجی وزن‌دهی و اولویت‌بندی شدند. ضمن اضافه شدن پنج معیار به چارچوب بومی‌سازی شده، درصد وزن‏های به‌دست آمده برای گروه‌های اصلی شامل کیفیت‌زندگی (29.19)، محیط‌‌طبیعی (22.89)، تخصیص‌منابع (17.48)، اقلیم و تاب‌آوری (15.41) و مدیریت‌پروژه (15.02) لزوم توجه بیشتر به بعد اجتماعی را در ایران نسبت به کشور توسعه‌دهنده چارچوب مبنا نشان می‌دهد. چارچوب بومی‌سازی شده دارای پنج گروه اصلی، 14 زیر‌گروه و 69 معیار است که امتیازهایی متفاوت از چارچوب مبنا دارند. نتایج این پژوهش و چارچوب بومی‌سازی ‌شده ضمن ارائه راهکاری مناسب برای توسعه و ارتقای عملکرد پایدار زیرساخت‌ها، می تواند در بهبود فرآیندهای تصمیم‌سازی نیز مؤثر باشد. بنابراین ضمن لزوم بررسی ابعاد مختلف پیاده‌سازی آن در پروژه‌های زیرساختی در پژوهش‌‏های آتی، استفاده از آن برای سیاست‌گذاران، برنامه‌ریزان و سایر ذی‌نفعان پیشنهاد می شود.