مقایسة تأثیر بیهوشی با اسانسهای گلمیخک (Eugenia caryophyllata)، گیاه گشنیز (Coriandrum sativum) و گیاه مورد (Myrtus communis) برشاخصهای خونی و استرس در ماهی ازونبرون (Acipenser stellatus)
نویسندگان
1 گروه شیلات، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران.
2 دانشیار گروه شیلات، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران.
3 گروه شیلات، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران.
doi
10.22059/jfisheries.2024.376736.1426چکیده
مطالعة حاضر بهمنظور مقایسة کارایی سه مادة بیهوشی شامل اسانس های گل میخک (Eugenia caryophyllata)، گیاه گشنیز (Coriandrum sativum) و گیاه مورد (Myrtus communis) بر شاخصهای خونی و میزان استرسزایی در ماهی ازونبرون (Acipenser stellatus) (میانگین وزنی 8/21±90/62گرم) انجام شد. براساس پیش آزمایش انجام شده بهمنظور تعیین غلظت بهینة هر یک از اسانس های فوق، غلظت بهینة اسانس گل میخک 75، اسانس گشنیز 200 و اسانس مورد 800 میلی گرم بر لیتر تعیین گردید. سپس آزمایش دوم بهمنظور مقایسة اثرات اسانس های میخک، گشنیز و مورد بر شاخص های خونشناسی و استرس در ماهی ازونبرون انجام شد. ماهیان با غلظتهای بهینة اسانس ها بیهوش شدند و از آنها 10 دقیقه و 24 ساعت بعد از بیهوشی خونگیری انجام شد. براساس نتایج حاصل، هیچ گونه تلفاتی در مطالعه حاضر مشاهده نشد. تأثیر بیهوشی با اسانسهای مختلف بر تعداد گلبولهای قرمز خون، میزان هموگلوبین، هماتوکریت، MCH و MCHC معنیدار نبود، اما تأثیر آنها بر تعداد گلبولهای سفید خون و میزان MCV معنیدار بود (0.05>P). تاثیر زمان نمونهبرداری بر تمام پارامترهای فوق بهجز MCH و MCHC معنیدار بود. میزان هورمون کورتیزول و گلوکز خون نیز بهطور معنیداری تحت تأثیر اسانسهای بیهوشی و زمان قرار گرفت و بیشترین میزان آنها در تیمار مورد مشاهده شد. در مجموع عملکرد اسانس گشنیز و میخک در بیهوشی ماهی ازونبرون تا حد زیادی شبیه یکدیگر بود و با عملکرد اسانس مورد تفاوت معنیدار داشت (0/05>P). بنابراین در مقایسه با اسانس مورد، اسانسهای میخک و گشنیز مواد مناسبتری برای بیهوشی گونة ازونبرون هستند.