سنجش میزان فلزات سنگین کادمیوم ، کروم و برخی آنزیم های کبدی در ماهی سیبس آسیایی (Lates calcarifer) پرورش یافته در قفس در بوشهر

نویسندگان

1 موسسة تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

2 گروه زیست‌شناسی، دانشکدة علوم زیستی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، پیشوا، ایران.

3 دانشکدة دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 گروه زیست‌شناسی، دانشکدة علوم پایه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfisheries.2024.376846.1427
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی و شناسایی تجمع فلزات سنگین کادمیوم و کروم در بافت کبد ماهی سی ­باس آسیایی Lates calcarifer پرورش‌یافته در قفس و برخی از شاخص ­های فیزیولوژیک آن انجام شد نمونه‌برداری این پژوهش در قفس­ های مستقر در بندرکنگان در استان بوشهر انجام شد. شاخص ­های زیست­ سنجی ماهیان پس از انتقال به آزمایشگاه شامل وزن برحسب گرم به‌وسیلة ترازو و طول کل برحسب سانتی­ متر به ­وسیلة تختة زیست‌سنجی اندازه ­گیری شد. سپس از هر قطعه ماهی، از بافت­های کبد نمونه تهیه شد و توسط دستگاه اسپکتروفتومتری جذب اتمی شعله، میزان غلظت هر فلز به­ دست آمد. برای ارزیابی آنالیز بافتی، پس از تشریح، نمونة بافت کبد جداسازی و کلیة مراحل پاساژ بافتی شامل آبگیری، شفاف­ سازی و آغشتگی توسط دستگاه پاساژ بافت با هیستوکینت و تحت برنامة زمان­ بندی شده انجام و به­ روش هماتوکسیلین-ائوزین رنگ ­آمیزی شدند و تأثیر هر یک از فلزات سنگین به­ صورت جداگانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. سنجش آنزیم­های سوپراکسید دیسموتاز،کاتالاز، مالون دی‌آلدئید و استیل‌کولین استراز نیز با استفاده از کیت­های تجاری و براساس دستورالعمل آنها انجام گردید. نتایج این پژوهش نشان داد میانگین فلز کادمیوم و کروم در بافت کبد ماهی نمونه‌ها به‌ترتیب 0/13 و 3/13 میلی‌گرم در گرم و میانگین غلظت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و مالون دی‌آلدئید به­ ترتیب U/L 62/33، 64/33و 58/66بود. نتایج آسیب‌شناسی بافت کبد نشان داد که تمامی نمونه کبدهای ماهی مورد مطالعه بافتی ناسالم بوده ­اند. در بررسی نمونة بافت کبد ماهی سی‌باس آسیایی عوارضی همچون نکروزی شدن شدید سلول‌های کبدی (هپاتوسیت) در تمامی نمونه­ها، پرخونی و خونریزی به‌مقدار زیاد، آتروفی سلولی و دژنرسانس چربی به مقدار کم؛ همچنین هیپرتروفی سلولی نیز در نمونه‌های مورد نظر مشاهده  گردید. به‌نظر می­ رسد عوارض ایجاد شده در بافت کبد و تغییرات آنزیمی منتج از آلودگی فلزات سنگین کروم و کادمیوم باشد.