تکثیر نیمه‌مصنوعی گربه‌ماهی چوبی (Trachelyopterus fisheri) بدون مولد نر با اوالین (Ovulin)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشیار گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 استاد گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 دانشیار گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2024.373236.1419
چکیده

گربه‌ماهی چوبی (Trachelyopterus fisheri) متعلق به خانوادة گربه ماهی ­های الوار، بومی آمریکای جنوبی و مورد توجه علاقه‌مندان آکواریوم است. این گونه در سال­ های اخیر به بازار ماهیان زینتی ایران معرفی و با نام تجاری پنگوسی کلمبیایی رواج یافته است. این تحقیق به معرفی زیست‌شناسی تولیدمثل این گونه در طبیعت و برای نخستین بار تکثیر منحصر به‌فرد آن در شرایط اسارت پرداخت. اوالین (Ovulin) (به‌عنوان عامل القاکنندة تکثیر) با دوز 0/5 میلی‌لیتر بر کیلوگرم به 4 مولد ماده تزریق شد. سپس به تنهایی و بدون مولد نر در مخزن تکثیر قرار داده شدند. مولدین تزریق شده تقریباً 21 ساعت پس از تزریق تخمریزی و تخم­ ها بارور شدند. حدود 22000 تخم شمارش گردید که به‌طور میانگین از هر 100 گرم مولد ماده تقریباً 5000 عدد به‌دست آمد. دلایل علمی این پدیده همراه با تعیین زمان لقاح به‌صورت مفصل مورد بررسی قرار گرفت. محاسبة دقیق میزان باروری نیز دشوار بود و تخمین زده شد که حدود 70 درصد یا پایین‌تر باشد. با توجه به نتایج بافت‌شناسی مشخص شد این گونه از نوع (Asynchronous) یا (batch spawner) است که این عامل می­تواند یکی از علت های باروری پایین باشد. نتیجة این تحقیق نشان داد که تکثیر این گونه در شرایط اسارت ممکن است و نیازی به تخم و اسپرم‌کشی و لقاح مصنوعی هم ندارد. همچنین به‌عنوان استثناء در میان غالب ماهیان زینتی و غیر زینتی، می ­توان با مولد ماده به تنهایی و بدون نر تکثیر انجام شود.