عامل‌های مؤثر بر توسعة صادرات خاویار ایران

نویسندگان

1 دانشآموختة دکتری، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2024.366415.1407
چکیده

ایران از عمده‌ترین تولید‌کنندگان خاویار است و خاویار یکی از مهم‌ترین محصولات صادراتی در بخش شیلات کشور به‌شمار می‌آید. بنابراین با توجه به اهمیت جایگاه آن در اقتصاد کشور و صادرات غیر نفتی به بررسی صادارت خاویار و عوامل تأثیرگذار بر آن طی سال‌های 1399-1370 پرداخته شد. داده‌های مورد بررسی در این پژوهش از آمار منتشر شده توسط آمارنامة سازمان شیلات ایران، آمارنامة اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، بانک مرکزی و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد جمع‌آوری شده است. نتایج نشان داد، رابطة بلند‌مدت (وجود هم‌انباشتگی) میان متغیرهای میزان صادرات خاویار ایران و قیمت صادراتی ایران، میانگین قیمت جهانی، نرخ ارز، میزان صادرات جهانی و تحریم‌ها برقرار است. همچنین نتایج حاصل از آزمون علیت گرنجری نشان داد کلیة عوامل مؤثر بر میزان صادرات دارای اثر معنی‌دار یک‌طرفه بر میزان صادرات خاویار دارند. بنابراین به‌دلیل اهمیت صادرات خاویار به‌عنوان منبع تأمین ارز برای کشور و جهت حفظ جایگاه کشور در تجارت بین‌الملل، توصیه می‌شود در راستای ارتقاء میزان بهره‌وری و افزایش بازدهی تولید بچه‌ماهیان خاویاری، پشتیبانی‌های علمی و فنی از مراکز تحقیقاتی در این زمینه صورت گیرد. همچنین ضریب ecm نشان داد که در هر دوره 98 درصد از عدم تعادل‌های میزان صادرات خاویار ایران برطرف می‌شود.