تحلیل اسپریگنزی اندیشههای سیاسی علامه نائینی؛ از مشاهده بینظمیها تا دادن راهحل
نویسندگان
1 دانشیار علوم سیاسی پژوهشگاه امام صادق(ع)
2 دانشجوی دکتری دانشگاه تهران
doi
چکیده
علامه نایینی از بزرگترین اندیشهوران سیاسی ایران، با نگارش کتاب تنبیهالامه و تنزیهالمله، گام مهمی در تبیین مفاهیم جدید سیاسی با استفاده از مبانی دینی و سنتی برداشت؛ به همین دلیل، شناخت اندیشه وی از اهمیت فراوانی برخوردار است. در این مقاله، با استفاده از روش جستاری اسپریگنز که از مشاهده بینظمی و شناخت مشکل آغاز میشود و با ترسیم جامعه آرمانی و دادن راهحل پایان مییابد، به بررسی نو از اندیشه سیاسی ایشان میپردازیم. از نظر نایینی، انقلاب مشروطه و تشکیل مجلس نظم مطلوب به شمار میآید و انحلال مجلس و استبداد صغیر، آغاز بحران است که علامه با بررسی، به این نتیجه میرسد که مشکل، استبداد است. وی جامعه آرمانی را در سیره پیامبر و امامان معصوم: میبیند و بر این اساس، راهحل میدهد که اغلب حول محور شورا و آزادی و مساوات است، و با استفاده از این مفاهیم، سعی در تحدید استبداد دارد.
