تحلیلی بر تاریخ نذورات آستان ‌قدس‌ رضوی از صفویه تا قاجاریه

نویسندگان
doi
چکیده

نذر و اهدا در میان جوامع گوناگون و البته در تاریخ اجتماعی ـ فرهنگی ایران قدمتی دراز دارد. این رفتار و عمل دینی در بارگاه امام رضا7 از سده­های گذشته تا حال، تشکیلات خاصی را می‌طلبیده است. بی‌تردید شناسایی و خوانش اسناد نذوراتِ آن آستان مقدس، بخش مهمی از رفتار جامعه را از صدر تا ذیل به تصویر می­کشد و نحوه سامان‌دهی و مصارف نذورات را آشکار می­کند. از آن‌جا که مقاله یا کتابی درباره ارزش­های تاریخی «اسناد نذر» در جامعه ایران تا به امروز نوشته نشده است، این مقاله قصد دارد با درنظر گرفتن این موضوع که اسناد مزبور، طبقه­بندی منظم و دقیق و منحصربه­فردی به لحاظ زمانی در آرشیو مزبور دارد و امکان پژوهش در حوزه تاریخ محلی را امکان­پذیر می­کند، انواع نذورات و مصارف آن را در اسناد، آشکار سازد و ارزش­های سند­شناسی و رابطه نذر را با طبقات اجتماعی نشان دهد.روش پژوهش در مقاله حاضر، توصیفی ـ تحلیلی و بر اساس خوانش ششصد برگ از منابعِ سندی موجود در آرشیو اسناد آستان ­قدس­ رضوی است.اسناد نذوراتِ موجود در آرشیو این آستان، اطلاعات جامعی درباره تبار نذرکنندگان، انواع نذورات و مصارف نذورات از دوره صفویه تا قاجاریه به دست می­دهد و راه را برای پژوهش‌های گسترده­تر در حوزه­های تاریخ محلی هموار می­کند.