فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مطالعة حاضر میزان ترکیبات تقریبی (پروتئین، چربی، رطوبت و خاکستر)، پروفایل (کمیت و کیفیت) اسیدهای چرب و اسیدهای آمینه در بخش‌های مختلف ماهی شمسک بزرگ (Ilisha megaloptera) شامل (اسکلت اصلی، سر، بالة شکمی و امعاء و احشاء، باله دمی و فیله) اندازه‌گیری گردید. نتایج ترکیبات تقریبی نشان داد که میزان این ترکیبات در بخش‌های مختلف به‌طور معنی‌داری با هم تفاوت داشته و در بسیاری از موارد، میزان درشت‌مغذی‌ها در بخش‌های ضایعات بالاتر از فیله بوده است. نتایج بررسی میزان اسیدهای چرب نشان داد که بخش‌های مختلف شمسک بزرگ حاوی سطوح بالایی از چربی‌های غنی از اسیدهای چرب چند غیر اشباعی بلند زنجیره امگا-3 (LC n-3 PUFAs) و بلند زنجیره تک‌غیراشباعی (LC MUFAs) می‌باشد. در میان PUFAها، EPA (ایکوزاپنتانوئیک اسید) و DHA (دوکوزاهگزانوئیک اسید) بالاترین درصد‌ها را در مقایسه با دیگر اسیدهای چرب چند غیر اشباعی داشتند. بالاترین میزان EPA و DHA به‌ترتیب در بالة شکمی و امعاء و احشاء و برابر با 1/986 ‌گرم در صد گرم (13/61درصد از کل اسیدهای چرب) و 5/124 ‌گرم در صد گرم (35/11 درصد) وجود داشت. نسبت اسیدهای چرب امگا-3 به امگا-6 (n-3/n-6) در بخش‌های مختلف بدن متفاوت و بیش‌ترین آن برابر با 17/433و در بالة شکمی و امعاء و احشاء وجود داشت. بالاترین درصد مجموع اسیدهای آمینة ضروری از کل اسیدهای آمینه نیز در بالة شکمی و امعاء و احشاء (43/13درصد) وجود داشت. کمترین درصد اسیدهای آمینة ضروری با میزان 39/66درصد در بالة دمی وجود داشت. میزان تمامی اسیدهای آمینة ضروری در تمامی بخش‌های ماهی شمسک به‌میزان قابل توجهی نسبت به میزان توصیه شده توسط FAO/WHO بالاتر بود. نتایج مطالعة حاضر نشان داد که بخش‌های مختلف ماهی شمسک بزرگ می‌تواند منبعی ایده‌ال از اسیدهای چرب بلند زنجیره چند غیراشباعی و اسیدهای آمینة ضروری باشد.