نقش آگاهی و شناخت زیست‌محیطی صیادان محلی شهرستان آبادان در انجام صید مسئولانه

نویسندگان

1 استادیار گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

2 استادیار گروه تولید و بهره‌برداری، دانشکدة شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 ادارة کل شیلات خوزستان، سازمان شیلات ایران، اهواز، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

5 ادارة کل شیلات خوزستان، سازمان شیلات ایران، اهواز، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2024.370080.1411
چکیده

با توجه به اهمیت و اثرگذاری اجتماعی حرفة صیادی در نوار ساحلی استان خوزستان، آموزش ملاحظات زیست‌محیطی به صیادان محلی می­ تواند به‌عنوان یکی از امن‌ترین سرمایه‌گذاری­ ها در جهت حفظ ذخایر آبزیان و احیاء مجدد آنها تلقی گردد. تحقیق حاضر ضمن بررسی دیدگاه ­های صیادان نسبت به محیط‌زیست دریایی و صید مسئولانه، تغییرات در این رویکرد را در پی آموزش مورد بررسی قرار داده و نیازهای آموزشی را اولویت‌بندی نموده است. دوره­ های آموزشی براساس سرفصل­ های مصوب برگزار شدند و از گروه آموزش­ پذیران، پیش و پس از دوره، یک آزمون استاندارد گرفته شد. ابزار گردآوری داده ­ها، پرسشنامه ­ای محقق‌ساخت و مبتنی بر مدل بوریچ بود تا دو بعد «اهمیت موضوع» و «توانمندی در آن موضوع» را رتبه ­بندی کند. برای پیش ­بینی اثرات آموزش نسبت به ویژگی­ های فردی پاسخگویان از رگرسیون لجستیک استفاده شد. براساس نتایج، مهمترین اولویت های آموزشی برای صیادان شهرستان آبادان به‌ترتیب شامل آَشنایی با صید دورریز و روش­های کاهش آن (نیاز بوریچ= 8/17)، آشنایی با بهبود ابزارها و روش ­های صید (6/76) و زیست‌سنجی و کاربردهای آن (6/53) هستند. نمرة شرکت‌کنندگان پس از دورة آموزشی (17/2±49/85) به‌طور معنی‌داری بالاتر از نمرة پیش از برگزاری دوره (9±34/5) برای همان افراد بوده است و مطابق یافته­ های ما، می­ توان امیدوار بود که انتقال دانش و فرهنگ زیست‌محیطی از طریق آموزش مداوم و ترویج اطلاعات بتواند سبب ایجاد رویکرد زیست‌محیطی در جامعة صیادی شود.