تولید پروتئین و چربی تک‏یاخته حاصل از کشت تلفیقی مخمر یاروویا لیپو لیتیکا و قارچ آسپرژیلوس نایجر در پساب حاصل از کارخانه تولید آردماهی کیلکا (استیک واتر)

نویسندگان

1 فارغ التحصیل دکتری، گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران ، کرج، ایران

2 دانشیار گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران ، کرج، ایران

3 دانشیار گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران ، کرج، ایران

4 دانشیار گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران ، کرج، ایران

5 استاد گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران ، کرج، ایران دانشگاه تهران

doi
10.22059/jfisheries.2023.362961.1399
چکیده

تولید استیک ‏واتر به‌عنوان پساب کارخانه‌های تولید آرد ماهی یکی از مشکلات این صنایع است که در صورت رهاسازی در طبیعت می‏تواند مشکلات زیست ‏محیطی فراوانی ایجاد نماید. با این حال پساب مذکور به‌دلیل وجود مواد آلی فراوان می ‏تواند مادة اولیة مناسبی برای تولید مواد با ارزش افزودة بالا مانند پروتئین و چربی ‏های تک‏ یاخته ‏ای باشد. این پژوهش به‌منظور بررسی تولید پروتئین و چربی تک ‏یاخته ‏ای و کاهش میزان بار آلی (پروتئین و چربی) از پساب کارخانة تولید آرد ماهی کیلکا (استیک ‏واتر) از طریق کشت ناپیوسته (Batch culture) مخمر یاروویا لیپولیتیکا و قارچ آسپرژیلوس نایجر انجام شد. پنج تیمار با نسبت‌های مختلف مخمر و قارچ در محیط استیک واتر تهیه و برای بررسی زی‌توده از روش شمارش سلولی استفاده شد. همچنین میزان روغن و پروتئین باقی‌مانده در پساب پس از تخمیر بررسی گردید. داده ­ها با استفاده از طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی تحلیل شد. نتایج نشان داد که مخمر به‌عنوان میکروارگانیسم شاخص از نظر ذخیرة چربی قابلیت رشد بالاتری روی پساب در مقایسه با قارچ به‌عنوان میکروارگانیسم ذخیره‏ کنندة پروتئین در مدت 120 ساعت را دارد (0/05>P) و در زمان کوتاه ‏تری قادر به تولید زی‌تودة میکروبی خواهد گردید. همچنین مشخص شد که مخمر یاروویا لیپو لتیکا در کشت انفرادی قابلیت رشد بالاتر و کاهش روغن بیشتری از پساب را دارد‏. نتایج نشان داد در کشت تلفیقی (75 درصد مخمر-25 درصد قارچ) توانایی میزان پروتئین باقی‏مانده بیشتر از سایر تیمارها کاهش داشت. در مجموع مخمر مورد پژوهش چه در کشت انفرادی و چه در کشت تلفیقی توانایی رشد و حذف مواد آلی بیشتری را نسبت به قارچ از خود نشان می‌دهد (0/05>P). نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که استیک‏واتر قابلیت استفاده به‌منظور تولید پروتئین و چربی ‏های تک ‏یاخته‏ ای را دارد و با استفاده از میکروارگانیسم ‏ها می‏توان تا حدی از بار مواد آلی موجود در پساب را کاهش داد.